Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, uluslararası işbirliğini merkeze alan hedefler içeriyor. Türkiye'nin OECD Yapay Zeka İlkeleri ve Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı'nın yanı sıra Birleşmiş Milletler ve G20 platformlarında yapay zeka gündemine aktif katkı sağlaması planlanıyor. ISO, IEC, ITU ve UNESCO gibi standart ve etik yönetişim platformlarında yürütülen çalışmalara teknik görüş ve pozisyon belgeleri sunulması, ortak bildirilere katkı verilmesi ve çalışma gruplarına katılım sağlanması hedefleniyor. Türkiye'nin 2027 sonuna kadar en az beş ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçeve anlaşması imzalaması, aynı dönemde en az üç uluslararası kurumla mutabakat anlaşması yapması planlanıyor. Ayrıca üç hedef pazarda yapay zeka ürünleri ile sektörel temel modeller için karşılıklı tanıma ve uygunluk işbirliği mekanizmalarının oluşturulması öngörülüyor.
ORTAK BÜYÜK DİL MODELİ
Plan kapsamında Türk Devletleri Teşkilatı üyesi en az iki ülkeyle pilot bir çalışma başlatılması ve Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan ortak bir Türk Dilleri Büyük Dil Modeli geliştirilmesi hedefleniyor. Modelin eğitiminde ortak altyapı kullanılacak ve üye ülkelerin yüksek başarımlı hesaplama kapasitelerinden birlikte yararlanılacak. Geliştirilecek modelin kamu hizmetleri, eğitim, çeviri, bilgi erişimi ve kültürel miras alanlarında kullanılması planlanıyor. Veri katkıları, fikri mülkiyet, lisanslama ve ticarileştirme şartlarının ortak yönetişim protokolüyle belirlenmesi öngörülüyor. Modelin ilk versiyonunun 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınması hedefleniyor. Bunun yanında veri ve hesaplama paylaşımına yönelik çerçeve anlaşmalar geliştirilecek. Bu süreçte Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, uluslararası veri koruma yükümlülükleri, veri egemenliği ve ulusal güvenlik ilkeleri dikkate alınacak. İşbirliklerinde teknik çalışma grupları, ortak test protokolleri ve somut çıktılar oluşturulması, sonuçların ise yıllık ilerleme raporlarıyla takip edilmesi planlanıyor.
İSTANBUL YAPAY ZEKANIN KÜRESEL VİTRİNİ
Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı ve D8 ülkeleriyle güvenilir yapay zeka çözümlerinin bölgesel yayılımında işbirliği geliştirmeyi planlıyor. D8 kapsamında tarım, enerji, ticaret ve sanayi alanlarında ortak pilot projeler yürütülmesi, İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde ise etik yönetişim, kamu hizmetlerinde yapay zeka kapasitesi ve dijital okuryazarlık programlarının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Benzer iklim, dil ailesi veya sektörel yapıya sahip ülkelerle ortak veri katalogları ve model adaptasyon programları oluşturulacak. 2027 sonuna kadar en az üç bölgesel ortakla kapasite geliştirme programı başlatılması ve iki stratejik ortakla ortak hesaplama altyapısı veya veri merkezi anlaşması imzalanması planlanıyor. TDT, D8 veya İİT kapsamında kurulacak bölgesel yapay zeka işbirliği programlarından en az 500 kamu personeli, araştırmacı ve girişimcinin yararlanması hedefleniyor. İstanbul ise Türkiye'nin uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılacak. Küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları, demo günleri ve ortak geliştirme programlarının İstanbul merkezli yürütülmesi planlanırken, Terminal İstanbul gibi platformların bu çalışmalar için buluşma zemini olarak kullanılması öngörülüyor.
