AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU – EGE TELGRAF/ Yağmurlu havalarda İzmir’de gidilecek kapalı bir yer arayanların rotası genellikle alışveriş merkezlerine dönüyor. Oysa Bornova’nın kalabalık sokaklarının arasında, kapısından içeri girildiğinde şehrin gürültüsünü geride bırakan tarihi bir köşk bulunuyor. Dramalılar Köşkü adıyla bilinen yapı, 18. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılın başına tarihleniyor. Bornova’nın Levanten köşkleri ve eski konaklarıyla şekillenen tarihi dokusunun dikkat çekici parçalarından biri kabul ediliyor.
TARİHİN İÇİNE GİRİYORSUNUZ
Köşkün 1922 yılı öncesinde bölgede yaşayan Rum bir aileye ait olduğu belirtiliyor. Mübadeleden sonra ise yapı, Balkanlar’dan İzmir’e gelen yeni sakinleriyle bambaşka bir hikayenin parçası oluyor. 1924 yılında Drama’dan Türkiye’ye gelen bir aile bu köşke yerleşiyor. Yapının bugün hala kullanılan “Dramalılar Köşkü” adı da buradan geliyor. Ailenin geçimini tütün ticaretiyle sağladığı ve zamanla İzmir’in önemli tütün tüccarları arasında yer aldığı aktarılıyor. Böylece köşkün hikayesi yalnızca mimariyle değil, İzmir’in ticaret geçmişiyle de birleşiyor. Uzun yıllar kullanılan yapı, zaman içerisinde yıpranarak bakıma ihtiyaç duyar hale geliyor. Bornova Belediyesi tarafından gerçekleştirilen restorasyonun ardından köşk yeniden kente kazandırılıyor. Tarihi yapı, 3 Kasım 2012 tarihinde Bornova Kent Arşivi ve Müzesi olarak ziyarete açılıyor. Köşkün odaları o tarihten bu yana ilçenin geçmişini anlatan fotoğraflara, belgelere ve günlük yaşam eşyalarına ev sahipliği yapıyor.
BORNOVA’NIN HAFIZASI BU ODALARDA SAKLI
Müzede “Geçmişten Günümüze Bornova’da Yaşam” başlığı altında hazırlanan bir sergileme bulunuyor. Ziyaretçiler farklı odalarda Bornova’nın yıllar içerisindeki değişimini takip edebiliyor. Serginin bölümlerinde ilçenin spor, eğitim, tarım, ticaret ve sanayi geçmişine yer veriliyor. Bugün apartmanların ve yoğun trafiğin bulunduğu bölgelerin geçmişte nasıl bir yaşam düzenine sahip olduğu belgeler üzerinden görülebiliyor.Eski Bornova fotoğrafları, yerel yaşamla ilgili kayıtlar ve günlük kullanımdan kalan eşyalar müzenin en dikkat çekici parçaları arasında bulunuyor. Bu nedenle ziyaret yalnızca bir köşk gezisi değil, küçük bir şehir hafızası yolculuğuna dönüşüyor.
MUTFAKTA KAHVE DEĞİRMENLERİ DURUYOR
Köşkün en merak uyandıran bölümlerinden biri eski yaşam düzenini yansıtan mutfak canlandırması. Burada yemek takımları, büyük kazanlar, cam kavanozlar ve kahve değirmenleri görülebiliyor. Mutfak, 20. yüzyıldaki geleneksel bir Türk mutfağının nasıl göründüğünü anlatacak biçimde düzenlenmiş. Raflardaki kaplardan pişirme gereçlerine kadar pek çok ayrıntı, ziyaretçiye bir zamanlar bu evde hayat devam ediyormuş hissi veriyor. Köşkün hamamı ve oturma odası da dönemin gündelik yaşamını yansıtacak şekilde hazırlanmış. Odalar arasında ilerledikçe sadece sergilenen eşyalara değil, eski bir evin yaşam alışkanlıklarına da tanıklık ediliyor. Yağmurun pencerelere vurduğu bir günde köşkün ahşap ayrıntıları ve sessiz odaları daha farklı bir atmosfere bürünüyor. Özellikle sakin müze gezilerini sevenler için yapı, İzmir merkezinden fazla uzaklaşmadan değerlendirilebilecek bir seçenek oluşturuyor.
BİR KÖŞKTEN DAHA FAZLASINI ANLATIYOR
Dramalılar Köşkü’nün hikayesinde göç, ticaret ve değişen şehir yaşamı aynı çatı altında birleşiyor. Drama’dan İzmir’e uzanan aile öyküsü, mübadelenin kent üzerindeki izlerini de görünür hale getiriyor. Bu nedenle müze yalnızca tarihi eşyaların sergilendiği bir mekan değil. Bornova’da yaşayan farklı toplulukların geride bıraktığı kültürel mirası anlatan bir bellek merkezi niteliği taşıyor. Eski fotoğrafları incelemeyi sevenler, İzmir’in geçmişini merak edenler ve çocuklarıyla kısa bir kültür rotası oluşturmak isteyenler burada keyifli zaman geçirebilir. Köşkün mimarisi fotoğraf çekmek isteyen ziyaretçilere de güzel ayrıntılar sunuyor. Gezinin uzunluğu sergilere ayıracağınız süreye göre değişse de yaklaşık bir saatlik sakin bir ziyaret için uygun. Yağışın hafiflemesini beklerken kapalı ve kültürel bir durak arayanlar açısından oldukça kullanışlı bir rota.
GİTMEDEN ÖNCE BU BİLGİLERE BAKIN
Yayımlanan ziyaret bilgilerine göre Bornova Kent Arşivi ve Müzesi hafta içi 09.00 ile 17.00 saatleri arasında gezilebiliyor. Hafta sonu için açık olduğuna dair güncel bir bilgi bulunmadığından ziyaretin hafta içine planlanması daha güvenli görünüyor. Müzeye girişin ücretsiz olduğu belirtiliyor. Ancak çalışma saatleri, bakım çalışmaları veya özel etkinlikler nedeniyle değişiklik gösterebileceği için yola çıkmadan önce telefonla bilgi alınması öneriliyor. Müze, Ergene Mahallesi 2. Sokak No:4 Bornova adresinde bulunuyor. Navigasyonda “Dramalılar Köşkü” veya “Bornova Kent Arşivi ve Müzesi” şeklinde arama yapılabilir. Bilgi almak isteyenler müzeye 0232 374 57 04 numaralı telefondan ulaşabilir. Toplu taşımayla gelecek ziyaretçiler Bornova Metro İstasyonu’ndan sonra kısa bir ilçe içi yürüyüş veya bağlantılı ulaşım seçeneğini değerlendirebilir.
