BİRSU KOÇ-EGE TELGRAF/Köpeklerin çıkardığı sesler arasında en dikkat çekici olanlardan biri hiç kuşkusuz uluma. Özellikle geceleri duyulduğunda insanlarda farklı çağrışımlar yapan bu ses, aslında köpeklerin doğal iletişim yollarından biri. Uzman kaynaklara göre köpekler uluyarak çevreleriyle iletişim kurabiliyor, başka köpeklere varlıklarını duyurabiliyor ve bazı durumlarda yaşadıkları duyguları dışa vurabiliyor.
KURTLARDAN KALAN BİR DAVRANIŞ
Ulumanın kökeninde köpeklerin evrimsel geçmişi bulunuyor. Kurtlar, sürü içerisindeki diğer bireylerle uzun mesafelerde iletişim kurmak ve bulundukları yeri belli etmek için uluyor. Köpeklerde ise bu davranış, değişen yaşam koşullarına rağmen bir iletişim biçimi olarak varlığını sürdürüyor. Bu nedenle bir köpeğin ulumasını yalnızca "üzüldü" veya "korktu" şeklinde değerlendirmek doğru olmayabilir. Aynı ses, farklı koşullarda bambaşka bir iletişim amacı taşıyabilir.
SİREN SESİNİ DUYUNCA ULAMA
Bazı köpeklerin ambulans, itfaiye veya polis sirenleri gibi yüksek perdeli ve uzun süre devam eden sesleri duyduğunda ulumaya başlaması oldukça yaygın. Müzik aletlerinden çıkan bazı sesler veya başka bir köpeğin uluması da benzer tepkiyi ortaya çıkarabiliyor. Uzmanlara göre köpek, bu sesleri başka bir köpeğin çıkardığı ulumaya benzer şekilde algılıyor olabilir. Böyle durumlarda hayvanın sese karşılık verdiği ve bir çeşit iletişim kurmaya çalıştığı düşünülüyor. Ses sona erdiğinde ulumanın da kesilmesi, davranışın belirli bir işitsel tetikleyiciyle bağlantılı olduğunu gösterebiliyor.
"BEN BURADAYIM" MESAJI
Uluma, köpekler açısından bir tür yer bildirimi de olabilir. Özellikle çevrede başka köpeklerin bulunduğu durumlarda hayvan, sesini uzak mesafelerden duyurarak varlığını belli edebilir. Bazı köpekler ise yaşadıkları alanı korurken uluyabilir. Bu durumda uluma, çevredeki diğer hayvanlara "buradayım" mesajı vermenin veya bölgeye yaklaşanlara karşı bir uyarı oluşturmanın yollarından biri olabilir.
SAHİBİ EVDEN GİDİNCE ULUMAYA BAŞLIYORSA...
Köpeğiniz yalnız kaldığında uluyorsa, davranışın arkasında yalnızlık veya ayrılık kaynaklı kaygı bulunabilir. Özellikle ulumaya ev eşyalarını parçalama, sürekli dolaşma, evin içine tuvaletini yapma veya başka huzursuzluk belirtileri eşlik ediyorsa durum daha yakından takip edilmelidir. Ayrılık kaynaklı sorunlarda uluma genellikle köpek sahibinden ayrıldığında ortaya çıkar. Köpek, sahibinin eve dönmesiyle birlikte sakinleşebilir. Bu nedenle ulumanın hangi anda başladığını ve başka hangi davranışların eşlik ettiğini gözlemlemek önem taşıyor.
HEYECAN DA ULUMAYA NEDEN OLABİLİR
Her uluma kaygı veya korku anlamına gelmiyor. Bazı köpekler çevrelerinde dikkatlerini çeken bir durum olduğunda, başka bir köpek gördüğünde ya da heyecan verici bir şeyle karşılaştığında da uluyabiliyor. Özellikle bazı ırklarda uluma diğerlerine göre daha sık görülebiliyor. American Kennel Club'ın aktardığı bilgilere göre kurtlarla genetik olarak daha yakın olan bazı eski köpek ırklarında uluma davranışının daha sık görülmesi mümkün.
HER ULUMA NORMAL Mİ?
Köpeğiniz normalde sessiz olduğu halde aniden ulumaya başladıysa veya önceki dönemlere göre çok daha sık uluyorsa, davranışın yalnızca bir alışkanlık olduğu düşünülmemeli. Köpekler ağrı veya hastalık yaşadıklarında da uluyabilir. Özellikle ulumadaki artışa iştah değişikliği, huzursuzluk, hareketlerde farklılık veya başka olağan dışı belirtiler eşlik ediyorsa veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. Yaşlı köpeklerde ise işitme kaybı, bilişsel işlevlerdeki değişiklikler veya çeşitli sağlık sorunları aşırı ses çıkarmaya yol açabilir. Bu nedenle yaşlı bir köpekte sonradan ortaya çıkan ve giderek artan uluma davranışının altında yatan nedenin araştırılması önem taşıyor.
ANLAMAK İÇİN ZAMANA VE ORTAMA BAKIN
Bir köpeğin neden uluduğunu anlamanın en önemli noktalarından biri, sesin ne zaman ve hangi koşullarda çıktığını gözlemlemek. Siren duyduğunda uluyorsa işitsel bir tetikleyici söz konusu olabilir. Sahibi evden çıktığında başlıyorsa ayrılık kaynaklı kaygı ihtimali değerlendirilebilir. Başka köpekleri duyduğunda uluyorsa iletişim kurmaya çalışıyor olabilir. Hiçbir belirgin tetikleyici olmadan aniden ve sık sık ulumaya başladıysa ise sağlık açısından kontrol edilmesi gerekebilir. Köpeklerin uluması, tek bir anlama gelen bir davranış değil. Aynı ses; iletişim, dikkat çekme, heyecan, yalnızlık, kaygı, çevresel uyaranlara tepki veya bazı durumlarda ağrı ve rahatsızlığın ifadesi olabilir. Köpeğin beden dili, davranışın ne zaman ortaya çıktığı ve ulumaya eşlik eden diğer belirtiler birlikte değerlendirildiğinde mesajın ne olabileceğini anlamak daha kolay hale geliyor.
