Yüklü/yüksüz araçlar için; “ Yükün uygun bağlama ve sabitleme yapılmayarak karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak, devrilecek veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklenmesi,” ve/veya “Ağırlık ve boyutları bakımından karayolunda sürülmesi özel izne bağlı olan araçların izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan karayoluna çıkarılması,” ayrıca yaptırıma bağlanmıştır.
Araçların yükleme kurallarına uymamaları durumunda, eylemin niteliğine göre bin TL, 3 bin TL, 10 bin TL, 20 bin TL, 30 bin TL ve 60 bin TL gibi idari para cezaları öngörülmüştür. Düzenlenen kuralların, tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçlar ile konteyner taşıyan araçlar tarafından ihlali durumlarında idari para cezası ağırlaştırılarak belirlenmiştir. Bunun dışında, bazı kurallara uymayan taşıtların, gerekli şartlar sağlanıncaya kadar yola devam etmelerine izin verilmeyecek ve fazla yolculara ilişkin kuralın ihlali durumunda, fazla yolcular en yakın yerleşim yerinde indirilecektir. Yüklemelerin normal kapasitenin üzerinde olan miktarının normal kapasiteye oranına göre de cezalar artırılarak uygulanacaktır. Bir başka düzenleme de bu idari para cezalarının hem işleten hem gönderene ayrı ayrı uygulanacağı hükmüdür. Ağırlık ve boyut denetimlerinin yapıldığı kontrol mahallerinde işaretlere uymadan veya işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına rağmen tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre, yetkililerce yapılacak ağırlık ve boyut denetimlerini engelleyen araçların sürücüsüne veya işletenine 60 bin TL idari para cezası uygulanacaktır.
NE DEĞİŞTİ?
Takograf cihazı kullanımı zorunlu olan taşıtların, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak kullanılması ve kullandırılması yasaktır. İşleten, sürücünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın aracın mevzuata aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür.
Bu taşıtları kullanacakların taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri ile taşıtta birden fazla sürücü görevlendirilmesi gereken haller, sürücülerin taşıtta bulunmaları gereken zaman aralığı, işletenlerin sorumlulukları ile denetimlerde uygulanacak usul ve esaslar yönetmelikte belirtilir.
Yönetmelikte belirtilen; günlük sürekli taşıt kullanma süresi; Bir saate kadar aşılırsa sürücüye bin TL, bir saatten fazla aşılması halinde sürücüye 3 bin TL, günlük toplam taşıt kullanma süresinin; Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 3 bin TL, bir saatten üç saate kadar aşılması halinde sürücüye 5 bin TL, üç saat ve daha fazla süre ile aşılması halinde ise sürücüye 10 bin TL, haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresinin; 4 saate kadar aşılması halinde sürücüye 10 bin TL, 4 saatten 15 saate kadar aşılması halinde sürücüye 15 bin TL, on beş saat ve daha fazla aşılması halinde sürücüye 20 bin TL, günlük dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 3 bin TL, haftalık dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 5 bin TL, idari para cezası uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten ise idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücü aynı zamanda işleten olmaması halinde, birinci fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen işletene de bu fıkrada yer alan idari para cezaları tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanır. Araç kullanmak üzere birden fazla sürücünün görevlendirilmesinin zorunlu olan durumlarda araçta bulunması gereken sürücülere ilişkin mevzuata uymayan işletene 10 bin TL idari para cezası uygulanır.
TAKOGRAF
Bu yasanın yayımı tarihinden önce takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu bulunmayan, ancak bu yasayla zorunluluk getirilen araçlar için;
2021 ve sonrası model araçlarda, 31/12/2026; 2016-2020 model araçlarda, 31/12/2027; 2011-2015 model araçlarda, 31/12/2028; d) 1996-2010 model araçlarda, 31/12/2029; 1985-1995 model araçlarda, 31/12/2030 tarihlerinden sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırılması ve kullanılması zorunluluğu aranmayacaktır. Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediye mevzuatı kapsamında yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlar için takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu, ilk defa tescil edilecek araçlar için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle aranmaz.
Nurdan HERİS - Arabulucu Avukat
