Ela SAĞLAM-EGETELGAF/ Tıbbi adı osteoporoz olan kemik erimesi, kemiklerdeki mineral yoğunluğunun ve kemik kütlesinin azalması sonucu dokunun zayıflaması ve kırılgan hale gelmesi olarak tanımlanıyor.
Hastalığın en önemli özelliklerinden biri ise uzun süre herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebilmesi. Bu nedenle birçok kişi osteoporozu ancak bir kırık meydana geldiğinde fark edebiliyor.
BEL VE SIRT AĞRILARI DİKKATE ALINMALI
Kemik erimesinin ilerlemesiyle birlikte özellikle omurlarda küçük kırıklar ve çökmeler meydana gelebiliyor. Buna bağlı olarak bel, sırt ve boyun bölgesinde ağrılar ortaya çıkabiliyor.
Omurgadaki çökmeler zaman içerisinde boyda belirgin kısalmaya da neden olabiliyor. Özellikle 3 santimetre ve üzerindeki boy kaybı değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında gösteriliyor.
KAMBURLUK VE DURUŞ BOZUKLUĞU ORTAYA ÇIKABİLİYOR
Omurga kemiklerinin zayıflaması ve çökmesi, kişinin duruşunda da değişikliklere yol açabiliyor. İlerleyen vakalarda sırt bölgesinde kamburlaşma, yani kifoz görülebiliyor.
Omurgadaki şekil bozukluklarının ileri seviyeye ulaşması durumunda akciğer kapasitesinin etkilenmesine bağlı olarak nefes darlığı da ortaya çıkabiliyor.
BASİT DÜŞMELER BİLE KIRIĞA YOL AÇABİLİYOR
Osteoporozda kemiklerin dayanıklılığı azaldığı için normal şartlarda ciddi yaralanmaya neden olmayacak darbeler bile kırıkla sonuçlanabiliyor.
Özellikle kalça, omurga ve el bileği kırıkları osteoporozla ilişkilendirilen önemli sorunlar arasında yer alıyor. İleri düzeyde kemik kaybında hafif çarpmalar veya bazı ani hareketler dahi kırık riskini artırabiliyor.
KALSİYUM VE D VİTAMİNİ ÖNEM TAŞIYOR
Kemik sağlığının korunmasında yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı önemli bir yere sahip. Süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünlerinin yanı sıra koyu yeşil yapraklı sebzeler ve badem kalsiyum kaynakları arasında bulunuyor.
D vitamini ise kalsiyumun bağırsaklardan emilmesine yardımcı oluyor. Güvenli güneş ışığı maruziyetinin yanı sıra yumurta sarısı ve yağlı balıklar da D vitamini kaynakları arasında yer alıyor.
Yeterli protein alımı da kemik dokusunun yapısının desteklenmesi açısından önem taşıyor. Et, yumurta, balık ve süt ürünleri protein açısından öne çıkan besinler arasında bulunuyor.
DÜZENLİ EGZERSİZ KEMİKLERİ DESTEKLİYOR
Yürüyüş gibi ağırlık taşıyan aktiviteler ile uygun direnç egzersizleri kemik sağlığının korunmasına katkı sağlayabiliyor. Düzenli fiziksel aktivite aynı zamanda kasları güçlendirerek düşme riskinin azaltılmasına yardımcı oluyor.
Ancak osteoporozu bulunan kişilerin egzersiz programını kendi sağlık durumlarına uygun şekilde ve gerektiğinde hekim veya uzman desteğiyle planlaması önem taşıyor.
SİGARA VE AŞIRI ALKOLDEN UZAK DURULMALI
Kemik sağlığı açısından yaşam tarzı da önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Sigara kullanımı ve aşırı alkol tüketimi kemik sağlığı açısından olumsuz etkilere yol açabiliyor.
Menopoz döneminde östrojen seviyesinin azalması, ileri yaş, genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam ve bazı besin öğelerinin yetersizliği de osteoporoz riskini artırabilen faktörler arasında değerlendiriliyor.
OSTEOPOROZDA TEDAVİ MÜMKÜN
Kemik erimesini tamamen ortadan kaldıran tek bir tedavi yöntemi bulunmuyor. Ancak uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabiliyor ve kemiklerin güçlenmesi desteklenebiliyor.
Doktor tarafından gerekli görülmesi halinde kemik yıkımını azaltan veya kemik yapımını destekleyen ilaç tedavileri uygulanabiliyor. Kalsiyum ve D vitamini desteği ise eksiklik bulunması durumunda hekim önerisiyle kullanılabiliyor.
