AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU-EGETELGRAF/ Urla'daki Barbaros Köyü, yaklaşık 700 yıllık Türkmen Yörük geçmişi, taş evleri, renkli sokakları ve yöresel lezzetleriyle dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü tarafından "En İyi Turizm Köyü" unvanına layık görülen yerleşim, geleneksel yaşam kültürünü günümüze taşıyor. Köyün simgesi haline gelen el yapımı korkuluklar ise ziyaretçilere farklı bir atmosfer sunuyor.
Ege'nin köklü yerleşimlerinden biri olan Barbaros Köyü, geleneklerini koruyarak turizmde adından söz ettirmeye devam ediyor. İzmir'in Urla ilçesine bağlı köy, yaklaşık 700 yıllık geçmişiyle Türkmen Yörük kültürünün izlerini taşıyor. Tarihi dokusu, geleneksel mimarisi, el emeği ürünleri ve kendine özgü mutfağıyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü tarafından verilen "En İyi Turizm Köyü" unvanını alan Barbaros, İzmir'de bu başarıya ulaşan üçüncü yerleşim olarak öne çıkıyor.
KÖYÜN İSMİ NEREDEN GELİYOR?
Barbaros Köyü'nün kuruluşuna ilişkin anlatılan hikâyeler de oldukça dikkat çekici. Köyün ilk yerleşim yerinin Başköy olduğu belirtiliyor. Burada yaşanan bir veba salgınının ardından köylülerin yeni bir yerleşim yeri aradığı anlatılıyor. Yerel rivayete göre köylüler bir hayvan keserek etini farklı noktalara bırakıyor ve etin bozulmadığı bölgeye yeni köyü kurmaya karar veriyor. Yeni yerleşimde evlerin akarsu boyunca sıralanması ve toprak çatılı olması nedeniyle köy uzun yıllar Sıradamlar adıyla anılıyor. Bu isim 1933 yılına kadar kullanılırken, aynı yıl köyün adı Barbaros olarak değiştiriliyor.
BARBAROS'UN SİMGESİ: OYUKLAR
Köyü diğer yerleşimlerden ayıran en önemli özelliklerden biri ise sokaklarını süsleyen insan figürlü korkuluklar. Yöre halkının "oyuk" adını verdiği bu korkuluklar, geçmişte tarım alanlarını kuşlardan ve diğer hayvanlardan korumak amacıyla kullanılıyordu. 2016 yılından itibaren bu gelenek farklı bir boyut kazandı. Köyün göç vermesini önlemek, tarımsal değerlerini korumak ve imece kültürünü yeniden canlandırmak amacıyla korkuluklar sanatsal objelere dönüştürüldü. Eski kıyafetler, samanlar ve ağaç dalları kullanılarak hazırlanan oyuklar, köyün sokaklarına renk kattı. Her yıl düzenlenen Barbaros Oyuk Festivali de bu kültürün daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladı.
ÇAT KAPI EVLERİYLE KÖY YAŞAMINI KEŞFEDİN
Barbaros Köyü'nde ziyaretçileri bekleyen deneyimlerden biri de "Çat Kapı Evleri" uygulaması. Bu gelenek sayesinde ziyaretçiler, köy sakinlerinin evlerine konuk olarak yerel yaşamı yakından tanıma fırsatı buluyor. Evlerde el emeği ürünler tanıtılırken köy kültürü, gelenekler ve geçmişten bugüne aktarılan hikâyeler de ziyaretçilerle paylaşılıyor. Köyde ayrıca Emek, Kültür ve Sanat Evi de ziyaret edilebilecek noktalar arasında bulunuyor. Burada taş mozaik tekniğiyle hazırlanan eserler ve sanat çalışmaları öne çıkıyor.
MEŞHUR LEZZETLERİ DAMAK ÇATLATIYOR
Barbaros Köyü yalnızca tarihi ve kültürel dokusuyla değil, yöresel mutfağıyla da ilgi görüyor. Geleneksel tariflerle hazırlanan yemekler, köyün gastronomi zenginliğini ortaya koyuyor. Köyde mutlaka tadılması önerilen lezzetler arasında şunlar yer alıyor:
- Karabaşotu reçeli: Yörede yetişen karabaşotuyla hazırlanan kendine özgü reçel.
- Çalkama: Yerel otlar, maydanoz ve soğanla hazırlanan, zeytinyağıyla lezzetlendirilen yöresel hamur işi.
- Patlıcan balığı: Ege mutfağının sevilen yöresel lezzetlerinden biri.
- Katmer: Geleneksel yöntemlerle hazırlanan köy lezzetlerinden.
- Dibek kahvesi: Köy kahvesinde geleneksel sunumuyla ziyaretçilere eşlik ediyor.
NASIL GİDİLİR?
Urla'ya bağlı Barbaros Köyü, ilçe merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Özel araçla Urla merkezden yaklaşık 20-25 dakikada köye ulaşılabiliyor. Toplu taşıma kullanmak isteyenler ise Urla üzerinden hareket eden 737 numaralı ESHOT hattının güzergâh ve sefer bilgilerini kontrol ederek ulaşım sağlayabiliyor. Tarihi dokusu, oyukları, yöresel yemekleri ve misafirperverliğiyle Barbaros Köyü, Ege'nin geleneksel köy yaşamını keşfetmek isteyenler için dikkat çeken rotalar arasında yer alıyor.
