Türkiye ekonomisinin en büyük yanılgılarından biri, gelir ile alım gücünü aynı şey sanmak. Oysa vatandaşın cebine giren para artabilir; fakat o parayla alınabilenler azalabilir. Bugün milyonlarca insanın yaşadığı ekonomik gerçek tam da budur. Temmuz 2026 itibarıyla resmi yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,75 seviyesinde. Haziran ayında bu oran yüzde 32,11’di. Rakam kâğıt üzerinde geriliyor. Ancak vatandaşın asıl sorusu başka: “Benim hayatım gerçekten ucuzladı mı?”
Markete giden vatandaş için matematik çok basit. Maaş aynı hızda artmıyorsa, fiyatların artış hızı biraz yavaşladığında bile geçmişte oluşan yüksek fiyatlar hayatın üzerinde kalmaya devam ediyor. Çünkü dezenflasyon, fiyatların düşmesi değil, fiyatların daha yavaş artmasıdır. İşte burada büyük bir algı yanılması ortaya çıkıyor. Enflasyon yüzde 30’dan yüzde 20’ye inse bile fiyatlar yüzde 20 daha artıyorsa vatandaş “ucuzlama” yaşamaz. Sadece daha yavaş pahalanan bir hayatla karşılaşır.
ASIL MESELE BU
Bugün Türkiye'nin ekonomik tartışması yalnızca “enflasyon kaç?” sorusuna sıkıştırılamaz. Asıl soru şudur: Bir çalışanın maaşıyla ay sonunda elinde ne kalıyor?
Kira, gıda, ulaşım, enerji, eğitim ve sağlık harcamaları gelirden daha hızlı büyüyorsa, resmi enflasyonun düşmesi vatandaşın refahını otomatik olarak yükseltmez. Üstelik ekonomide büyüme de tek başına yeterli değildir. Türkiye’nin 2026 büyüme beklentisinin yüzde 2,9 seviyesine çekildiğine ilişkin değerlendirmeler, önümüzdeki dönemde büyüme ile enflasyon arasındaki dengenin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Türkiye artık yalnızca fiyatları değil, hayat standardını da konuşmak zorunda. Çünkü vatandaşın mutfak hesabı Merkez Bankası raporlarından farklı bir dil konuşuyor. Ekonominin başarısı sadece enflasyonun düşmesi değildir. Gerçek başarı; çalışanın maaşından sonra ay sonunu getirebilmesi, emeklinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi, gençlerin geleceğe umutla bakabilmesi ve orta sınıfın yeniden nefes alabilmesidir. Rakamlar önemlidir. Ama ekonominin gerçek bilançosu, vatandaşın cebinde ay sonunda kalan paradır.
GÖRÜNMEYEN FATURA
Bir başka gerçek ise enflasyonun yalnızca bugünün değil, geçmişin de faturası olmasıdır. Fiyatlar bir kez yükseldiğinde, enflasyonun düşmesi onları otomatik olarak eski seviyelerine döndürmez. Bu nedenle vatandaşın yaşadığı ekonomik baskı, aylık enflasyon oranından çok daha uzun sürebilir. Önümüzdeki dönemde asıl sınav, sadece enflasyonu düşürmek olmayacak. Alım gücünü yeniden inşa etmek olacak. Çünkü insanlar artık daha yüksek maaş istemekten önce, kazandıkları paranın daha fazla şey satın almasını istiyor. Ve unutulmaması gereken en önemli gerçek şu: Ekonomi tablolarla ölçülür; ama toplumun refahı Pazar filesiyle anlaşılır.
CEBİN ENFLASYONU
Vatandaş için ekonomik iyileşmenin ölçüsü, istatistiklerden önce günlük yaşamdır. Markette daha az ürün alıyorsa, kirayı ödemekte zorlanıyorsa ve ay sonunu kredi kartıyla tamamlıyorsa, rakamların gerilemesi tek başına yeterli değildir. Gerçek refah, insanın kazandığı parayla hayatını sürdürebildiği noktada başlar.
