ELA SAĞLAM - EGE TELGRAF - Kahve kafein içeren uyarıcı bir içecektir. Yavaş yavaş içildiğinde vücut bu etkiye daha dengeli yanıt verebilir. Ancak kahve birkaç dakika içinde hızlıca içildiğinde kafein daha kısa sürede alınır. Bu da bazı kişilerde kalp atımını fark etme, mide hassasiyeti ve sinirlilik hissini artırabilir. Herkes kahveye aynı tepkiyi vermez. Bazı kişiler birkaç fincan kahveyi rahat tolere edebilirken, bazıları tek fincandan sonra bile çarpıntı veya mide yanması hissedebilir.
AÇ KARNINA HIZLI KAHVE İÇMEK MİDEYİ ZORLAYABİLİR
Sabah kahvaltı yapmadan içilen kahve, bazı kişilerde mide yanması, ekşime, bulantı veya karın bölgesinde rahatsızlık hissi oluşturabilir. Kahvenin asidik yapısı ve kafein etkisi, hassas midelerde daha belirgin olabilir. Eğer kahve aç karnına ve hızlı şekilde içiliyorsa bu şikâyetler daha kolay ortaya çıkabilir. Özellikle reflü, gastrit veya mide hassasiyeti olan kişilerin bu alışkanlığa dikkat etmesi gerekir.
ÇARPINTI HİSSİ KAFEİNLE ARTABİLİR
Kafein, merkezi sinir sistemi üzerinde uyarıcı etki gösterir. Bu nedenle bazı kişiler kahve içtikten sonra kalp atışlarını daha fazla hissedebilir. Hızlı kahve içildiğinde bu etki daha kısa sürede ortaya çıkabilir. Çarpıntı hissi her zaman ciddi bir sorun anlamına gelmez; ancak sık tekrarlıyorsa, göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bayılma hissiyle birlikte oluyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
STRESLİ ANLARDA KAHVE ETKİSİ DAHA YOĞUN HİSSEDİLEBİLİR
Zaten stresli, uykusuz veya gergin bir anda hızlı kahve içmek vücutta uyarılmışlık hissini artırabilir. Kişi daha tetikte, huzursuz veya sabırsız hissedebilir. Bu durum “kahve bana dokundu” şeklinde tarif edilebilir. Yoğun iş temposunda kahveyi hızlıca içmek yerine kısa bir mola vererek yavaş tüketmek daha dengeli bir etki sağlayabilir.
KAHVEYİ SICAK VE HIZLI İÇMEK BOĞAZI DA RAHATSIZ EDEBİLİR
Kahve çok sıcak içildiğinde ağız, boğaz ve yemek borusunda hassasiyet oluşturabilir. Üstelik hızlı içildiğinde sıcaklık daha fazla rahatsızlık verebilir. Bu durum özellikle boğaz tahrişi, mide hassasiyeti veya reflü şikâyeti olan kişilerde daha belirgin olabilir. Kahvenin biraz ılımasını beklemek, hem içimi kolaylaştırır hem de mide üzerindeki baskıyı azaltabilir.
GÜN İÇİNDE ÜST ÜSTE KAHVE İÇMEK ETKİYİ ARTIRIR
Tek bir kahveyi hızlı içmek bile bazı kişilerde rahatsızlık yapabilirken, gün içinde üst üste kahve tüketmek bu etkiyi daha da artırabilir. Kafein birikimi nedeniyle akşam saatlerine doğru huzursuzluk, çarpıntı, uykusuzluk ve mide yanması görülebilir. Kahve tüketiminde miktar kadar zamanlama da önemlidir. Özellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde içilen kahve uyku düzenini etkileyebilir.
KAHVE SUYUN YERİNE GEÇMEZ
Kahve içmek sıvı almak gibi düşünülse de su tüketiminin yerine geçmez. Gün boyu kahve içip yeterince su içmemek baş ağrısı, ağız kuruluğu ve halsizlik hissini artırabilir. Kahveyi hızlı içen kişiler çoğu zaman yanında su içmeyi de ihmal eder. Kahveyle birlikte su içmek, hem ağız kuruluğunu azaltabilir hem de gün içindeki sıvı dengesini destekleyebilir.
ENERJİ İÇİN HIZLI KAHVEYE YÜKLENMEK DOĞRU DEĞİL
Uykusuzluk ya da yorgunluk yaşayan kişiler kısa sürede toparlanmak için kahveyi hızlıca içebilir. Ancak kahve yorgunluğu tamamen ortadan kaldırmaz; yalnızca bir süreliğine uyarıcı etki sağlayabilir. Bu etki geçince daha fazla yorgunluk hissedilebilir. Enerji düşüklüğünün nedeni uykusuzluk, düzensiz beslenme, susuzluk veya stres olabilir. Bu nedenle her yorgunlukta kahveye yüklenmek kalıcı çözüm değildir.
KAHVEYİ YAVAŞ İÇMEK DAHA İYİ TOLERE EDİLEBİLİR
Kahveyi kısa sürede bitirmek yerine yavaş yavaş içmek, bazı kişilerde mide ve çarpıntı hissini azaltabilir. Özellikle büyük boy kahveler birkaç dakika içinde tüketilmemelidir. Daha küçük porsiyon tercih etmek de faydalı olabilir. Kahve içimi bir mola gibi düşünülmeli, hızlı tüketilen bir uyarıcıya dönüştürülmemelidir.
SÜTLÜ VE ŞEKERLİ KAHVELERE DE DİKKAT
Sütlü, kremalı ve şekerli kahveler mideyi farklı şekilde etkileyebilir. Bazı kişilerde süt ve krema şişkinlik yapabilir. Fazla şeker ise kısa süreli enerji artışı sonrası ani düşüş hissi yaratabilir. Kahvenin mideye dokunduğu düşünülüyorsa yalnızca kafein değil; süt, şeker, aroma vericiler ve içim hızı birlikte değerlendirilmelidir.
KAFEİNE DUYARLILIK KİŞİDEN KİŞİYE DEĞİŞİR
Bazı kişiler kafeini hızlı metabolize ederken bazıları daha hassas olabilir. Aynı miktarda kahve bir kişide hiçbir sorun yaratmazken, başka bir kişide çarpıntı, mide yanması, titreme veya uykusuzluk yapabilir. Bu nedenle kahve tüketiminde kişinin kendi vücudunu gözlemlemesi önemlidir. Hangi saatlerde, hangi miktarda ve hangi hızda kahvenin rahatsızlık verdiği takip edilmelidir.
KİMLER DAHA DİKKATLİ OLMALI?
Reflü, gastrit, mide hassasiyeti, çarpıntı şikâyeti, tansiyon problemi, anksiyete eğilimi, uyku bozukluğu veya kalp hastalığı olan kişilerin kahve tüketiminde daha dikkatli olması gerekir. Hamileler ve düzenli ilaç kullananlar da kafein miktarı konusunda doktor önerisine uymalıdır. Kahve masum bir içecek gibi görülse de herkes için aynı etkiyi göstermez. Özellikle hızlı ve fazla tüketim bazı kişilerde belirgin şikâyetlere yol açabilir.
ÇARPINTI VE MİDE ŞİKÂYETİ SÜREKLİYSE UZMAN GÖRÜŞÜ ALIN
Kahve içtikten sonra sık sık çarpıntı, göğüs sıkışması, nefes darlığı, baş dönmesi, mide yanması veya bulantı yaşanıyorsa bu durum ihmal edilmemelidir. Şikâyetleri yalnızca kahveye bağlamak doğru olmayabilir. Devam eden belirtilerde bir sağlık uzmanına danışmak gerekir. Özellikle kalple ilgili belirtiler ciddiye alınmalıdır.
KAHVEYİ ACELEYLE DEĞİL, DENGELİ TÜKETİN
Çok hızlı kahve içmek mide ve çarpıntı hissini artırabilir. Kısa sürede alınan kafein, hassas kişilerde kalp atışlarını fark etme, huzursuzluk, mide yanması, ekşime ve titreme gibi şikâyetleri daha belirgin hale getirebilir. Aç karnına, uykusuzken veya stresli anlarda hızlı kahve içmek bu etkiyi artırabilir.
Daha rahat bir tüketim için kahve yavaş içilmeli, aç karnına yoğun kahve tüketiminden kaçınılmalı, yanında su içilmeli ve günlük miktar abartılmamalıdır. Kahve sonrası çarpıntı veya mide şikâyeti sık yaşanıyorsa mutlaka uzman görüşü alınmalıdır.
