Yüksek tansiyonla mücadelede beslenme alışkanlıkları önemli bir yer tutuyor. Araştırmalarda kan basıncının düşmesiyle ilişkilendirilen zencefil, kalp ve damar sağlığını destekleyebilecek besinler arasında gösteriliyor. Ancak uzmanlar, zencefilin tansiyon ilaçlarının yerine geçemeyeceğini ve etkisinin tüketim miktarına göre değişebileceğini vurguluyor.
Yüksek tansiyon, uzun süre belirti vermeden ilerleyebilen ve kontrol altına alınmadığında kalp krizi, inme ve böbrek hastalığı gibi ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilen bir rahatsızlık. Bu nedenle düzenli egzersiz, kaliteli uyku ve stres yönetiminin yanı sıra dengeli beslenme de büyük önem taşıyor.
ZENCEFİL KAN BASINCINI NASIL ETKİLEYEBİLİR?
Yemeklerde ve içeceklerde sıkça kullanılan taze zencefil, içerdiği biyoaktif bileşikler sayesinde antiinflamatuvar özellikleriyle dikkat çekiyor. Bazı bileşenlerin kan damarlarının gevşemesine yardımcı olabileceği ve bu yolla kan basıncını olumlu etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Kayıtlı diyetisyen Adiana Castro'nun Parade dergisine yaptığı değerlendirmede de zencefilin, pancar suyu gibi kalp sağlığını desteklemeyi amaçlayan içeceklere eklenebileceği belirtiliyor.
ARAŞTIRMADA TANSİYON DEĞERLERİNDE DÜŞÜŞ GÖRÜLDÜ
2019 yılında Phytotherapy Research dergisinde yayımlanan bir meta-analizde, zencefil takviyeleriyle ilgili altı randomize klinik araştırmanın sonuçları incelendi. Toplam 345 kişinin verilerinin değerlendirildiği çalışmada, zencefil kullanımı hem büyük hem de küçük tansiyonda düşüşle ilişkilendirildi.
Araştırmada sistolik tansiyonda ortalama 6,36 mmHg, diyastolik tansiyonda ise yaklaşık 2,12 mmHg düşüş bildirildi. Ancak bu sonuçların bütün katılımcılarda aynı şekilde ortaya çıkmadığına dikkat çekildi. Özellikle 50 yaş ve altındaki katılımcılarda, günlük en az 3 gram zencefil kullanılan ve sekiz hafta veya daha kısa süren araştırmalarda istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar elde edildi. Bununla birlikte araştırmalarda çoğunlukla takviye veya toz zencefil kullanılması, yemeklere eklenen küçük miktardaki taze zencefilin de aynı etkiyi göstereceği anlamına gelmiyor.
ZENCEFİL GÜNLÜK BESLENMEDE NASIL TÜKETİLEBİLİR?
Keskin aromasıyla öne çıkan zencefil, farklı yiyecek ve içeceklerde kullanılabiliyor. Günlük beslenmeye eklemek isteyenler şu alternatifleri değerlendirebilir:
- Zencefil çayı: Taze zencefil dilimleri sıcak suda bekletilerek hazırlanabilir.
- Smoothie: Meyve ve sebzelerle hazırlanan içeceklere az miktarda rendelenmiş zencefil eklenebilir.
- Yemekler: Çorbalarda, sebzeli tariflerde ve tavada pişirilen yemeklerde baharat olarak kullanılabilir.
- Salata sosları: Rendelenmiş zencefil, farklı sos tariflerine eklenebilir.
- Pancar suyu: Zencefil, pancar suyu gibi içeceklerle birlikte tüketilebilir.
Ancak yemeklerde baharat olarak kullanılan zencefil ile yoğun miktarda takviye tüketmek aynı değildir. Daha fazla zencefil tüketmenin tansiyonu daha fazla düşüreceği düşüncesiyle kontrolsüz kullanıma yönelmek doğru değildir.
TANSİYONU DÜŞÜRMEK İÇİN TEK BAŞINA ZENCEFİL YETERLİ DEĞİL
Kan basıncını kontrol altında tutmak için yalnızca tek bir besine odaklanmak yerine genel beslenme düzenini iyileştirmek gerekiyor. Sebze, meyve, tam tahıl ve uygun protein kaynaklarını öne çıkaran, sodyum tüketimini sınırlandıran DASH beslenme modeli, tansiyon yönetiminde araştırmalarla desteklenen yaklaşımlar arasında yer alıyor. Düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve stres yönetimi de tansiyon kontrolüne katkı sağlayabiliyor. Tansiyon ilacı kullanan kişilerin ise tedavilerini doktorlarına danışmadan değiştirmemesi veya bırakmaması gerekiyor. Zencefilin özellikle yüksek miktarda takviye şeklinde tüketilmesi, kullanılan ilaçlarla etkileşim ihtimali nedeniyle hekim değerlendirmesi gerektiriyor.
