HATİCE KÖYLÜ-EGETELGRAF/ Kan şekerinin normalin üzerine çıkması, yani hiperglisemi, bazı kişilerde belirgin belirtilerle ortaya çıkarken bazı kişilerde uzun süre fark edilmeyebilir. Aşırı susama, sık idrara çıkma, halsizlik ve bulanık görme kan şekerinin yükselmesiyle ilişkili olabilecek yaygın belirtiler arasında yer alıyor. Özellikle belirtilerin şiddetli olması veya kan şekeri ölçümünde yüksek değerlerin görülmesi durumunda durumun yalnızca belirtilere bakılarak değerlendirilmemesi ve sağlık profesyoneline başvurulması önem taşıyor.
ŞEKERİN YÜKSELDİĞİNİN BELİRTİLERİ
Kan şekeri yükseldiğinde en sık karşılaşılan belirtiler arasında normalden fazla susama ve ağız kuruluğu bulunuyor. Buna sık idrara çıkma, özellikle de geceleri daha fazla tuvalete gitme ihtiyacı eşlik edebiliyor. Vücut kandaki fazla glikozu idrar yoluyla uzaklaştırmaya çalıştığı için idrara çıkma sıklığında artış görülebiliyor.
AÇLIK HİSSİ YARATABİLİR
Yüksek kan şekeri; belirgin yorgunluk, halsizlik ve uyku haliyle kendini gösterebiliyor. Bazı kişilerde buna yoğun açlık veya sürekli yemek yeme isteği de eşlik edebiliyor. Baş ağrısı ve odaklanma güçlüğü de yüksek kan şekeriyle birlikte görülebilen belirtiler arasında yer alıyor.
GÖRMEYİ ETKİLEYEBİLİR
Kan şekeri seviyesindeki yükselmeler görme üzerinde de geçici etkilere neden olabiliyor. Bu nedenle bulanık görme, özellikle diğer belirtilerle birlikte ortaya çıktığında dikkate alınması gereken işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor. Uzun süre kontrol altında olmayan yüksek kan şekeri ise gözler başta olmak üzere farklı organ ve sistemlerde hasara yol açabiliyor.
ŞİDDETLİ YÜKSELMENİN BELİRTİLERİ
Kan şekerinin çok yüksek seviyelere çıkması durumunda daha ciddi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bulantı, kusma, karın ağrısı, derin ve hızlı nefes alma, bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı bu belirtiler arasında bulunuyor. Ağızda asetona benzer bir koku da özellikle ciddi metabolik durumlarda görülebilen belirtilerden biri olabiliyor. Uzun süre yüksek seyreden kan şekeri vücudun farklı bölgelerinde hasar oluşturabiliyor. Gözlerde bulanık görme ve diyabete bağlı retina hasarı gelişebilirken, böbreklerin süzme işlevi de zaman içinde zarar görebiliyor. Sinirlerde meydana gelen hasar ise özellikle el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma veya yanma gibi şikâyetlere neden olabiliyor. Yüksek kan şekeri damarları da etkileyerek kalp ve damar hastalıkları açısından riski artırabiliyor.
YÜKSELİNCE NE YAPILMALI?
Yüksek kan şekeri sırasında vücut daha fazla idrar üretebildiği için sıvı kaybı yaşanabiliyor. Su içmek, sıvı kaybının önlenmesine yardımcı olabilir. Ancak su içmek, yüksek kan şekerini tek başına güvenli ve hızlı biçimde tedavi eden bir yöntem olarak görülmemeli. Özellikle belirgin yüksek kan şekeri değerlerinde altta yatan nedenin ve gerekli tedavinin sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
YÜRÜYÜŞÜN ETKİSİ
Fiziksel aktivite sırasında kaslar glikozu enerji kaynağı olarak kullanabildiği için hafif tempolu yürüyüş kan şekeri üzerinde düşürücü etki oluşturabiliyor. Bununla birlikte kan şekeri çok yüksekse, özellikle kanda keton bulunma ihtimali varsa egzersiz yapmak uygun olmayabilir ve kan şekerini daha da kötüleştirebilecek durumlar söz konusu olabilir. Bu nedenle yüksek değerlerde egzersiz kararı ölçüm ve tıbbi öneri doğrultusunda verilmelidir.
İLAÇLARI AKSATMAYIN
Diyabet tanısı bulunan kişilerin kan şekeri yükseldiğinde ilaç veya insülin dozunu kendi kendine değiştirmemesi gerekiyor. Kullanılacak ilaç ya da insülin miktarının doktor tarafından belirlenen plana göre uygulanması önem taşıyor. Kan şekeri ölçümü ve kişiye özel tedavi planı, yüksek değerlerin kontrol altına alınmasında temel rol oynuyor. Kan şekeri yüksekliğine şiddetli bulantı ve kusma, nefes almada güçlük, derin ve hızlı solunum, belirgin halsizlik veya bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekiyor.
