Bir ülkenin geleceğini düşünürken bir geometri kitabının başına oturmak nasıl bir motivasyondu acaba?

İlk bakışta küçük bir ayrıntı gibi görünebilir. Oysa bazen bir insanın geleceğe bakışını, büyük sözlerinden çok, üzerinde emek verdiği ayrıntılar anlatır...

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 1936-1937 kışında bir geometri kitabı yazdı... Bu çalışmayla, bugün bize çok tanıdık gelen “üçgen”, “açı”, “çember” gibi terimlerin dilimize yerleşmesine katkıda bulundu.

Bu emeğin ardında, benim için, üzerinde durmaya değer bir düşünce var: Bilgiye ulaşmak kadar, bilgiyi anlaşılır kılmak da önemlidir.

Bugün başka bir çağın içindeyiz. Çocuklarımızın ve gençlerimizin dünyasında ekranlar, dijital oyunlar, sosyal medya ve çevrim içi ilişkiler var. Üstelik bu dünya yalnızca onların değil; hepimizin hayatının bir parçası.

Yine de aynı evin içinde, aynı ekrana bakarken bile farklı şeyler görebiliyoruz.

Ebeveyn, çocuğunun elindeki telefona bakıp tehlikeyi, kaybedilen zamanı, uzaklaşmayı görebiliyor.

Çocuk ise aynı ekranda arkadaşlarını, eğlenceyi, merak ettiği bir konuyu ya da kendisini ait hissettiği bir alanı bulabiliyor.

Bu farkı anlatmak için “dijital yerliler” ve “dijital göçmenler” kavramlarını benden çokça duyuyorsunuz...

Ama bu adlandırmaların sınırlarını da unutmamak gerek: Teknolojiyle büyümek, onu güvenli ve bilinçli kullanmayı kendiliğinden öğretmiyor. Tıpkı yetişkin olmanın dijital dünyaya yabancı kalmak anlamına gelmediği gibi.

Belki de asıl mesele, kimin hangi kuşağa ait olduğundan çok, birbirimizin dünyasına ne kadar merakla yaklaşabildiğimiz.

Bir ebeveynin “Yine mi telefondasın?” sorusunun ardında çoğu zaman bir kaygı vardır. “Çocuğuma ulaşabiliyor muyum?”, “Onu koruyabiliyor muyum?”, “Benden uzaklaşıyor mu?” diye soruyor olabilir içinden.

Çocuğun cevapsız kalan hâlinin ardında ise başka bir ihtiyaç bulunabilir: “Beni yalnızca ekran başında gördüğün süreden ibaret sanma. Orada benim için ne olduğunu da merak et.”

Bazen “Kapat artık!” demeden önce, “Bana izlediğin şeyi anlatır mısın?” diye sormak, çocuğun dünyasına açılan küçük bir kapı olabilir.

Bazen de ailece ekranların ne zaman, nerede ve nasıl kullanılacağını konuşmak; yalnızca çocukların değil, yetişkinlerin alışkanlıklarına da birlikte bakmayı gerektirir.

Çünkü çocuklar söylediklerimizi duyar; yaşadıklarımızı da görür.

Atatürk’ün geometri kitabıyla bugünün dijital dünyası arasında elbette doğrudan bir aynılık yok. Ama onun bilime, eğitime ve anlaşılır bir dile verdiği önem, bugün bize kendi sorularımızı düşünürken ilham verebilir.

Bilgiye bu kadar hızlı ulaşırken onu nasıl değerlendireceğiz?

Çocuklarımıza yalnızca teknolojiyi kullanmayı değil, sorgulamayı ve güvenli seçimler yapmayı nasıl öğreteceğiz?

Farklı deneyimlere sahip kuşaklar olarak birbirimizden öğrenmeye ne kadar açık olacağız?

Belki de ortak bir dil, bütün cevapları bilmekle değil; birlikte soru sorabilmekle başlar.

Vefatının 88. Yıldönümünde Atatürk’ü özlem, saygı ve minnetle anarken, onun bilime ve eğitime verdiği değeri kendi hayatımıza da taşıyabiliriz.Çocuklarımızın yaşadığı dünyayı anlamaya çalışarak, birlikte öğrenerek ve gerektiğinde birbirimize yeni kelimeler bularak…

Çünkü değişen dünyada da değişmeyen bir ihtiyaç var: İnsanın anlaşılmak istemesi.