ELA SAĞLAM-EGETELGRAF/ Karından gelen guruldama sesleri çoğu zaman açlıkla ilişkilendirilse de sindirim sisteminde yaşanan farklı süreçlerden de kaynaklanabiliyor. Mide ve bağırsaklarda hareket eden gaz ve sıvıların oluşturduğu bu sesler, genellikle doğal kabul ediliyor. Ancak sık tekrarlayan guruldama, şişkinlik ve karın ağrısı gibi şikâyetlerle birlikte görülüyorsa dikkat edilmesi gerekiyor.
Günlük yaşamda özellikle sessiz ortamlarda daha fazla fark edilen karın guruldaması, tıbbi literatürde borborigmus olarak adlandırılıyor. Sindirim sistemindeki kasların yiyecekleri, sıvıları ve gazı bağırsak boyunca ilerletmek için gerçekleştirdiği hareketler sırasında ortaya çıkan bu sesler, her zaman açlık hissiyle bağlantılı olmuyor.
MİDE BOŞKEN DE GURULDAMA OLABİLİYOR
Karın guruldamasının en yaygın nedenlerinden biri açlık olsa da sindirim sistemi yemek yenmediği zamanlarda da çalışmaya devam ediyor. Mide boşaldıktan sonra bağırsaklarda gerçekleşen ritmik kasılmalar, sindirim kanalında kalan maddelerin ilerlemesini sağlıyor. Bu hareketler sırasında gaz ve sıvının yer değiştirmesiyle guruldama sesleri duyulabiliyor. Öte yandan hızlı yemek yemek, lokmaları yeterince çiğnememek ve yemek sırasında fazla hava yutmak da bağırsaklardaki gaz miktarını artırabiliyor. Sakız çiğnemek ve gazlı içecek tüketmek de benzer şikâyetleri tetikleyebiliyor.
TÜKETİLEN BESİNLER DE GURULDAMAYI ARTIRABİLİR
Bazı yiyeceklerin sindirimi sırasında bağırsaklarda daha fazla gaz oluşabiliyor. Özellikle lif bakımından zengin besinler ve sindirimi güç bazı karbonhidratlar, bağırsak bakterileri tarafından parçalanırken gaz üretimine neden olabiliyor. Süt ve süt ürünlerinde bulunan laktozun sindirilememesi de karın guruldaması, şişkinlik ve gaz şikâyetlerini beraberinde getirebiliyor. Glütenle ilişkili bazı rahatsızlıklarda da sindirim sistemi belirtileri görülebiliyor. Bu nedenle belirli yiyeceklerden sonra tekrarlayan şikâyetlerin takip edilmesi önem taşıyor.
KARIN GURULDAMASINI AZALTMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
Guruldamanın açlık veya gaz kaynaklı olduğu durumlarda günlük beslenme alışkanlıklarında yapılacak bazı değişiklikler rahatlama sağlayabiliyor. Öğünleri atlamamak, yemekleri yavaş tüketmek ve lokmaları iyice çiğnemek bu konuda yardımcı olabiliyor. Gün boyunca yeterli su içmek, gazlı içecekleri sınırlandırmak ve yemek sonrasında kısa yürüyüşler yapmak da sindirimi destekleyebiliyor. Ayrıca hangi besinlerin şikâyetleri artırdığını gözlemlemek, beslenme düzeninin buna göre şekillendirilmesine katkı sağlayabiliyor.
BU BELİRTİLER VARSA DİKKAT!
Karın guruldaması çoğunlukla zararsız olsa da bazı şikâyetlerle birlikte ortaya çıktığında ihmal edilmemeli. Özellikle şiddetli veya geçmeyen karın ağrısı, dışkıda kan, açıklanamayan kilo kaybı, yüksek ateş ve sürekli kusma gibi belirtiler tıbbi değerlendirme gerektiriyor. Karın şişliğiyle birlikte gaz veya dışkı çıkaramama ve kusma yaşanması ise bağırsak tıkanıklığı gibi acil müdahale gerektiren bir sorunun belirtisi olabilir. Bu durumda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Uzun süre devam eden, sık tekrarlayan veya başka sindirim sistemi şikâyetleriyle birlikte görülen karın guruldamasının nedeni, hekim değerlendirmesiyle belirlenmeli.
