Ela SAĞLAM-EGETELGRAF/ İzmir'in Konak ilçesinde, tarihi Kemeraltı Çarşısı içerisinde yer alan Salepçioğlu Camisi, barok esintileri ve farklı mimari üslupları bir araya getiren yapısıyla kentin dikkat çeken tarihi eserleri arasında bulunuyor.
Salepçizade Hacı Ahmet Efendi tarafından, İzmir Kadısı Mehmet Emin Efendi'nin gözetiminde yaptırılan caminin inşasına 15 Ekim 1895'te başlandı. Orta kapının üzerindeki kitabede yer alan bilgilere göre yapı 20 Şubat 1906'da tamamlandı ve 14 Nisan 1906'da düzenlenen törenle ibadete açıldı. Açılışa dönemin Valisi Mehmet Kamil Paşa ile İzmir'in ileri gelenleri katıldı.
VAKIF KÜLLİYESİ OLARAK TASARLANDI
Salepçizade Hacı Ahmet Efendi, vakfiyesinde Büyük Salepçioğlu Hanı'nın geniş avlusunda caminin yanı sıra bir mektep, yedi oda ve bir dershaneden oluşan medrese yapılmasını istedi. Vakfiyede ayrıca yaklaşık 80 dükkân ile iki büyük hanın gelirlerinin caminin ihtiyaçları için kullanılmak üzere vakfedildiği belirtiliyor. Yapı, ibadet işlevinin yanında eğitim faaliyetleriyle de kentin sosyal hayatında önemli bir yere sahip oldu. Cumhuriyet'in ilk yıllarında İzmir'deki vakıf kütüphanelerinde bulunan kitaplar, camide oluşturulan "Hisar Umumi Kütüphanesi"nde bir araya getirildi.
RENKLİ TAŞLARI VE BAROK SÜSLEMELERİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Salepçioğlu Camisi'nin yapımında yeşil renkli düzgün kesme taş ile beyaz mermer kullanıldı. Alt kattaki medrese bölümünün duvarlarında kırmızı ve koyu yeşil kesme taşlar ardışık biçimde uygulanırken, üst bölümde koyu yeşil taş ve beyaz mermer ağırlık kazanıyor. Caminin mimarisinde barok dönem özelliklerinin yanı sıra Yunan, Roma ve Rönesans mimarisinden çeşitli biçimler bir araya getirildi. Süslemelerde ise Batı ve oryantalist etkiler dikkat çekiyor.
ÜST KATTA CAMİ, ALT KATTA MEDRESE
Fevkani olarak tasarlanan yapının üst katı ibadet alanı, alt katı ise medrese olarak düzenlendi. Bu yönüyle yapı, ibadet ve eğitim işlevlerini aynı yapı bütünlüğünde buluşturuyor. Caminin büyük kubbesi 16 dilimden oluşuyor. Kubbenin her diliminde üç boyutlu yeşil bitki motifleri yer alıyor. Mermer mihrap, minber ve vaaz kürsüsünde ise barok üsluptaki kabartmalı süslemeler öne çıkıyor.
KONAK'IN TARİHİ DOKUSUNUN İÇİNDE
Salepçioğlu Camisi, Konak ilçesinde Doktor Faik Muhittin Adam Caddesi üzerinde, Kemeraltı Caddesi, Birinci Beyler Sokağı ve Kestelli Caddesi'nin kesişimine yakın bir noktada bulunuyor. Konak Meydanı ve Çankaya'ya yürüme mesafesinde yer alan yapı, Kemeraltı'nın tarihi dokusunun önemli parçalarından biri olarak varlığını sürdürüyor.
