İREM BUSE KIRKKAYALI-EGE TELGRAF-Günlük hayatta zaman zaman hissedilen nefes darlığı, çoğu kişi tarafından geçici bir durum olarak görülse de altında yatan nedenler ciddi olabilir. Uzmanlara göre nefes almakta zorlanmak, yalnızca akciğerle sınırlı bir belirti değil; kalp, sinir sistemi ve metabolizmayla ilgili hastalıkların da habercisi olabilir.
NEFES DARLIĞI NEDİR, NE ZAMAN CİDDİYE ALINMALI?
Tıbbi olarak “dispne” adı verilen nefes darlığı, kişinin yeterince hava alamadığı ya da aldığı havanın yetmediği hissine kapılmasıdır. Merdiven çıkarken, yokuşta yürürken ya da egzersiz sonrası nefes nefese kalmak normal karşılanabilir. Ancak istirahat halindeyken veya hafif eforla bile nefes darlığı yaşanıyorsa bu durum ihmal edilmemelidir.
EN SIK GÖRÜLEN NEDENLER NELERDİR?
Nefes darlığının çok sayıda sebebi olabilir. İşte en yaygın nedenlerden bazıları:
KOAH ve astım: Akciğerlerdeki daralma veya hava yollarındaki iltihaplanma, nefes almayı zorlaştırır.
Kalp yetmezliği: Kalbin yeterince kan pompalayamaması, akciğerlerde sıvı birikmesine yol açarak nefes darlığına neden olabilir.
Anemi (kansızlık): Kandaki oksijen taşıma kapasitesi düştüğünde, vücut daha fazla nefes alarak bu açığı kapatmaya çalışır.
Alerjik reaksiyonlar: Polen, toz veya hayvan tüyleri gibi alerjenler nefes borularını daraltabilir.
Panik atak ve anksiyete bozuklukları: Stresle birlikte nefes darlığı ve göğüs sıkışması yaşanabilir.
Obezite ve hareketsizlik: Fazla kilo, akciğerlere baskı yaparak nefes almayı zorlaştırır.
NEFES DARLIĞIYLA BİRLİKTE GÖRÜLEN DİĞER BELİRTİLER
Nefes darlığına eşlik eden belirtiler, altta yatan sağlık sorununu anlamada önemlidir. Göğüs ağrısı, çarpıntı, öksürük, morarma, yorgunluk veya bayılma gibi şikayetler varsa, vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır.
TANI VE TEDAVİ NASIL YAPILIR?
Nefes darlığı şikayetiyle başvuran hastalara; akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi, EKG, kan testleri ve oksijen seviyesi ölçümleri yapılabilir. Tedavi ise nedenine göre değişir. Astım ve KOAH hastalarında inhaler ilaçlar kullanılırken, kalp kaynaklı sorunlarda farklı tedavi protokolleri uygulanır. Anksiyete kaynaklı nefes darlığında ise psikolojik destek önerilir.
NEFES DARLIĞI NASIL ÖNLENİR?
Sigara içmeyin, sigara dumanından uzak durun.
Düzenli egzersiz yaparak akciğer kapasitenizi artırın.
Alerjenlerden ve hava kirliliğinden korunmaya özen gösterin.
Fazla kilolardan kurtulun, dengeli beslenin.
Stresi azaltacak yaşam tarzı değişiklikleri yapın.
