Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa’daki Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezinin açılışını gerçekleştirdi. Yaklaşık 75 kilometrekarelik bir alana yayılan Bintepeler’de 120’den fazla anıt mezar bulunuyor.
Lidya Kralı Alyattes’in anıt mezarının da yer aldığı bölge, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip yüksek özellikli dronlarla izlenecek. Sardes Antik Kenti ve Bintepeler’in 2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmasıyla bölgenin evrensel değeri uluslararası düzeyde tescillenmişti.
ESKİ KAZI EVİ GÜVENLİK MERKEZİNE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
Bakan Ersoy, Bintepeler’e hakim noktadaki Karnıyarık Tepe yakınında bulunan eski kazı evinin yenilenerek Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezine dönüştürüldüğünü açıkladı. Merkezde uzun menzilli ve gece görüş özellikli iki insansız hava aracı sistemi bulunuyor. Üç anten sistemiyle kapsama alanı güçlendirilirken merkezi izleme sistemleri, büyük ekranlar ve çevre güvenlik kameraları da devreye alındı. Güvenlik personelinin vardiyalı olarak görev yapacağı merkezde İHA pilotluğu eğitimleri ve gerekli sertifikasyon süreçleri tamamlandı. Havadan izleme sırasında şüpheli hareket veya kaçak kazı girişimi tespit edilmesi halinde bilgi hızlı şekilde jandarma birimleriyle paylaşılacak.
AMAÇ KAÇAK KAZILARI ÖNLEMEK
Ersoy, geçmişte bazı tümülüslerin kaçak kazılar nedeniyle iş makineleriyle ağır ve geri döndürülemez şekilde tahrip edildiğini hatırlattı. Geniş bir coğrafyaya yayılan arkeolojik alanda tehditlerin mümkün olduğunca erken fark edilmesi gerektiğini belirten Ersoy, sistemin temel amacını şöyle açıkladı: "Yani teknolojiyi, kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken görmek, caydırmak ve önlemek için kullanıyoruz" Pilot uygulama kapsamında elde edilecek verilerin, yeni koruma politikalarının oluşturulması ve ihtiyaç duyulan ek tedbirlerin belirlenmesinde de kullanılması planlanıyor.
MÜCADELE ÜÇ TEMEL BAŞLIK ÜZERİNE KURULUYOR
Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadeleye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ersoy, Türkiye’nin yaklaşımının üç temel başlığa dayandığını söyledi: "Bizler, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede yaklaşımımızı 3 temel yapı taşı üzerine kuruyoruz. Önleme, Uluslararası İş birliği ve İade." Bakan Ersoy, Bintepeler’de kurulan havadan izleme sisteminin bu yaklaşımın önleme ayağının somut örneklerinden biri olduğunu belirtti. 75 kilometrekarelik alanın ve yüzü aşkın tümülüsün geleneksel yöntemlerle sürekli gözetim altında tutulmasının kolay olmadığını ifade eden Ersoy, teknolojinin bu nedenle kültürel mirasın korunmasında kullanılmaya başlandığını aktardı.
MANİSA’YA AİT ESERLER DE GERİ GETİRİLDİ
Ersoy, Manisa’dan yasa dışı yollarla çıkarılan yaklaşık 2 bin 700 yıllık altın kolyenin Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nden, Lidya Dönemi’ne ait bronz klinenin ise bilimsel çalışmaların ardından Getty Müzesi’nden geri getirildiğini açıkladı. Manisa Müzesi’nde açılan “Kaçış Yok” sergisinin de kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede farklı dönemlere ait örnekleri bir araya getirdiğini belirten Ersoy, Manisa kökenli 10 Lidya mezar ve adak stelinin de ABD’de satışa çıkarıldığının tespit edildiğini söyledi. Ersoy, Bakanlığın uzun yıllar süren takibi, FBI ve Vaşington Emniyet Müşavirliği arasındaki iş birliği sonucunda söz konusu eserlerin 2014 yılında Türkiye’ye getirildiğini aktardı.
“BİNTEPELER’İ BUNDAN SONRA GÖKYÜZÜNDEN DE KORUYACAĞIZ”
Bakan Ersoy, teknolojinin tek başına yeterli olmadığını, Bintepeler’in korunmasında bölge halkının sahiplenmesinin de önemli olduğunu vurguladı. Bintepeler’de uygulanan modelin, geniş alanlara yayılan diğer arkeolojik bölgelerin korunması açısından da deneyim sağlayacağını ifade etti. Projenin hayata geçirilmesinde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Manisa Valiliği, jandarma teşkilatı, yerel makamlar, Sardis Kazı Başkanı Prof. Nicholas Cahill ve Sardis Kazı Ekibine teşekkür eden Ersoy, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: "Binlerce yıldır bu coğrafyanın hafızasını taşıyan Bintepeler'i, bundan sonra gökyüzünden de koruyacağız"
