Orman Genel Müdürlüğü (OGM), Bolu Fidanlığında yürüttüğü çalışmalarla Türkiye’nin doğal orman ağacı türlerinden Türk fındığının üretimini ve kullanım alanlarını genişletmeyi hedefliyor. Derinlere ulaşan kazık kök sistemiyle kuraklığa ve zorlu yetişme koşullarına dayanıklılık gösteren Türk fındığının, kültür fındığı çeşitleri için alternatif bir anaç olarak değerlendirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda Çakıldak ve Giresun Yağlısı çeşitlerinin Türk fındığı üzerine aşılanması öngörülüyor. İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıklar ve kuraklık, tarımsal üretimde dayanıklı türlerin önemini artırıyor. OGM de Türkiye’nin doğal gen kaynaklarından Türk fındığının (_Corylus colurna L._) korunması, çoğaltılması ve farklı alanlarda değerlendirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
KURAKLIĞA DAYANIKLI KÖK YAPISI
Türkiye’nin doğal orman ağacı türleri arasında bulunan Türk fındığı, yetiştiği yörelere göre Seben fındığı ve Bolu fındığı olarak da adlandırılıyor. Türün derinlere ulaşabilen kazık kök sistemi, kuraklığa ve zorlu yetişme koşullarına karşı dayanıklılık göstermesini sağlıyor. Türk fındığının kök boğazı ve dip sürgünü oluşturmaması da kültür fındığı yetiştiriciliği açısından avantaj olarak değerlendiriliyor. Bu özellikleri nedeniyle türün, değişen iklim koşullarına karşı fındık yetiştiriciliğinde alternatif bir anaç olarak kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Bolu Orman Bölge Müdürlüğü bünyesindeki Bolu Fidanlığında üretilen Türk fındığı fidanlarının hem ağaçlandırma ve ekolojik restorasyon çalışmalarında hem de kültür fındığı yetiştiriciliğinde değerlendirilmesi planlanıyor.
ÇAKILDAK VE GİRESUN YAĞLISI
Bolu Fidanlığında yürütülecek çalışmalar kapsamında Türkiye’nin önemli kültür fındığı çeşitlerinden Çakıldak ve Giresun Yağlısının Türk fındığı üzerine aşılanması planlanıyor. Çalışmayla Türk fındığının güçlü kök yapısının kültür fındığı çeşitlerinin üretim özellikleriyle bir araya getirilmesi amaçlanıyor. Böylece fındık üreticilerine alternatif bir anaç materyali sunulması hedefleniyor. Kuraklık ve değişen yetişme koşullarının tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin arttığı süreçte, doğal olarak dayanıklı türlerin özelliklerinin üretime kazandırılması önem taşıyor.
AĞAÇLANDIRMA VE PEYZAJ ÇALIŞMALARINDA
OGM’nin Türk fındığına yönelik çalışmaları kültür fındığı yetiştiriciliğiyle sınırlı kalmıyor. Bolu Fidanlığında üretilecek fidanların farklı ormancılık ve çevre çalışmalarında da kullanılması planlanıyor.
Bu kapsamda Türk fındığının;
Bozuk orman alanlarının rehabilitasyonunda,
Ağaçlandırma çalışmalarında,
Ekolojik restorasyon uygulamalarında,
Doğal türlerin korunmasına yönelik projelerde,
Peyzaj uygulamalarında değerlendirilmesi hedefleniyor.
Estetik özellikleri ve boylu yapısıyla öne çıkan Türk fındığı fidanlarının peyzaj çalışmalarında kullanılmasıyla türün doğal yayılış alanları dışındaki kullanımının da artırılması amaçlanıyor.
TÜRKİYE’NİN DOĞAL GEN KAYNAĞI
Doğal yayılış alanlarında tek tek veya küçük gruplar hâlinde bulunan Türk fındığı popülasyonlarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliği açısından önem taşıyor. OGM tarafından Bolu Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde sürdürülen çalışmalarla türün korunması ve yaygınlaştırılmasının yanı sıra iklim değişikliğine uyum, ekolojik restorasyon, peyzaj ve kültür fındığı yetiştiriciliği gibi farklı alanlarda değerlendirilmesi amaçlanıyor. Çalışmalar sonucunda Türk fındığının sahip olduğu ekolojik özelliklerin korunarak üretime kazandırılması ve değişen iklim koşullarına karşı daha dirençli uygulamalara katkı sağlanması hedefleniyor.
