İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) iş birliğinde, erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesine yönelik Sağlık Aracısı Modeli hayata geçiriliyor. Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü koordinasyonunda başlatılan çalışma; Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı ile Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından belirlenen Basmane bölgesi ile Ferahlı ve Ulubatlı mahallelerinde uygulanacak. Saha çalışmalarına başlamadan önce Sağlık Aracılarına, UNFPA eğitmenleri tarafından kapsamlı eğitimler verildi. Model kapsamında görev yapacak Sağlık Aracıları, sosyoekonomik eşitsizliklerin yoğun olduğu bölgelerde yaşayan yurttaşların sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimini güçlendirmeyi hedefliyor. Çalışma kapsamında risk altında bulunan çocuk ve ailelerin erken dönemde tespit edilmesi ve uygun hizmetlere yönlendirilmesi amaçlanıyor.
GÜVENE DAYALI BAĞLANTI
Sağlık Aracısı Modeli kapsamında görev alacak kişiler, ailelerle güvene dayalı iletişim kurarak erken yaşta evliliklerin sağlık, eğitim ve sosyal sonuçları konusunda farkındalık oluşturacak. Kadın ve erkek gruplarına yönelik bilgilendirme çalışmaları da yürütülecek. Bu çalışmalarla bireylerin hukuki haklar ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilinçlendirilmesi sağlanacak. Desteğe ihtiyaç duyan bireyler psikososyal destek, eğitim ve koruma mekanizmalarına yönlendirilecek. İlgili kurumlarla koordinasyon sağlanarak vakaların takibi yapılacak. Eğitimine devam eden ve meslek sahibi olan genç kadınların başarı hikayelerinin görünür hale getirilmesi de model kapsamında yürütülecek çalışmalar arasında yer alacak. Sağlık Aracıları, denetleyici bir görev üstlenmek yerine toplum ile kamu kurumları arasında güvene dayalı bir bağlantı kuracak.
“İZMİR ÇOK GÖÇ ALAN BÜYÜK BİR ŞEHİR”
Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü’nde eğitmen olarak görev yapan Elmas Köçkün, modelin İzmir’de uygulanmaya başlanacağını belirterek “Sağlık Aracıları Modeli’ni İzmir'de uygulamaya başlıyoruz. İzmir çok göç alan büyük bir şehir. Erken yaşta zorla evlilikler, çoğunlukla sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimde engellerle karşılaşan bireylerin yaşadığı mahallelerde yapılıyor. Dolayısıyla UNFPA’nın çalışmasını İzmir’le buluşturmaya karar verdik. Bu kapsamda Ferahlı ve Ulubatlı mahalleleri ile Basmane bölgesini pilot olarak belirledik. Sağlık Aracılarımız da toplumun içinden gelen, hanelere rahat girip çıkabilecek, risk analizini yapabilecek ve bizi bu konuda bilgilendirebilecek kişilerden oluşuyor. Sağlık Aracılarımıza ve projede çalışacak personelimize üç günlük kapsamlı bir eğitim verdik. Bu model, toplumun kendini eğittiği ve beslediği bir süreç olacak. Çalışmayı daha sonra kent genelinde yaygınlaştırmayı düşünüyoruz. Yani aslında aktif ve katılımcı bir yurttaş yaratmaya çalışıyoruz” dedi.
SAĞLIK ARACILARI SAHAYA ÇIKMAYA HAZIRLANIYOR
Sağlık Aracısı olmak amacıyla eğitimlere katılan Hüsniye Çoban da proje kapsamında aldıkları eğitimlere ilişkin konuştu. Çoban, erken yaşta evliliklerin çevrelerinde görüldüğünü ifade ederek “Böyle bir projeye dahil olacağımız için çok mutlu olduk, çok heyecanlandık. Eğitimlerde erken yaşta evlilikten doğan sorunları öğrendik ve bilinçlendik. Çok güzel bilgiler ediniyoruz. Yakın zamanda sahaya çıkacağız. Gücümüzün yettiği yere kadar sesimizi duyurmaya çalışacağız. Erken yaşta evlilikleri çevremizde görüyoruz ve ‘hayır’ diyoruz. Özellikle kız çocuklarımızı okutalım, eğitelim” diye konuştu.
“MADDİ VE MANEVİ ZOR BİR SÜREÇ”
Eğitimlere katılan Oğuzhan İlikçi ise Ferahlı Mahallesi’nde yaşadığını belirtti. Çevresinde erken yaşta evlenen arkadaşlarının bulunduğunu ifade eden İlikçi, projeye destek olmak istediğini söyledi. İlikçi, eğitimlerde erken yaşta evliliklerin farklı kültürlerde de görülebildiğini öğrendiklerini belirterek “Ben Roman’ım. Bu projeye destek olmak istedim çünkü çevremde de erken evlenen birçok arkadaşım var. Hem maddi hem de manevi olarak zor bir süreç yaşıyorlar. Aldığımız eğitimlerde, erken evliliklerin sadece Roman toplumlarında değil, birçok farklı kültürde olabildiğini öğrendim. Erken yaşta evliliğin özellikle kadın sağlığı konusunda pek çok problem yarattığını öğrenmek, bu projeye dâhil olmamdaki motivasyonumu artırdı. Sahaya çıktığımızda risk barındıran hanelere ulaşmak istiyoruz. Önce ailelerin bilinçlenmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
