Sabah yataktan kalktıktan sonra özellikle ilk adımlarda ortaya çıkan topuk ağrısı, günlük yaşamı olumsuz etkileyebilen bazı sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. İrfan Koca, sabah saatlerinde belirginleşen topuk ağrısının plantar fasiitin önemli belirtilerinden biri olabileceğini söyledi.
PLANTAR FASİİT TOPUK AĞRISINA NEDEN OLABİLİR
Ayak tabanında topuk kemiğinden parmaklara kadar uzanan plantar fasyanın, ayağın yük taşıması ve yere basma işlevinde önemli bir görev üstlendiğini belirten Prof. Dr. Koca, tekrarlayan mekanik zorlanmaların bu dokuda zamanla hasar, yıpranma, inflamatuvar değişiklikler ve ödem oluşmasına yol açabileceğini ifade etti. Uzun süreli zorlanma ve plantar fasya üzerindeki çekme kuvvetlerinin halk arasında "topuk dikeni" olarak bilinen kalkaneal spur oluşumuyla da ilişkili olabileceğini aktaran Koca, ancak her topuk ağrısının plantar fasiitten kaynaklanmadığını vurguladı.
HER TOPUK AĞRISININ NEDENİ AYNI DEĞİL
Özellikle sabah saatlerinde belirgin bel tutukluğu, eklem şişlikleri veya artrit şikâyetleri bulunması halinde romatolojik hastalıkların da araştırılması gerektiğine dikkat çekildi. Topuk ağrısına yanma ve uyuşma eşlik ediyorsa sinir sıkışmaları ve bel kaynaklı problemlerin değerlendirilmesi gerekebileceği belirtildi. Bunun yanı sıra Aşil tendon sorunları, gut hastalığı ve diğer ayak-topuk rahatsızlıkları da olası nedenler arasında yer alıyor.
TEDAVİ KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI
Prof. Dr. İrfan Koca, plantar fasiit tedavisinde yalnızca ağrının bulunduğu bölgeye odaklanılmaması gerektiğini belirtti. Ayağın yapısı, yük dağılımı, ayak arkının durumu, kilo, fasiyal gerginlik, yürüme ve basma özellikleri ile daha önce geçirilmiş ameliyatların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Tedavi kapsamında hastanın durumuna göre ev egzersizleri, uygun ayakkabı ve tabanlık kullanımı, manuel terapi ve fasiyal gevşetme uygulamalarından yararlanılabileceği aktarıldı. Bazı hastalarda ESWT olarak bilinen şok dalga tedavisi, lazer ve fasiyal hidrodiseksiyon gibi yöntemler de değerlendirilebiliyor. Tedaviye direnç gösteren seçilmiş vakalarda farklı uygulamalara başvurulabileceğini belirten Koca, steroid enjeksiyonlarının ise olası yan etkiler ve tedavi riskleri dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
UZUN SÜREN AĞRILARDA FARKLI NEDENLER ARAŞTIRILABİLİR
Şikâyetlerin uzun sürmesi, uygulanan tedavilere rağmen düzelmemesi veya alışılmışın dışında seyretmesi halinde bazı hormon ve mineral dengesizliklerinin de araştırılabileceği belirtildi. Bu kapsamda gerekli görülmesi halinde D vitamini, tiroid ve paratiroid hormonları, kalsiyum ve fosfor düzeylerinin yanı sıra gut hastalığı açısından ürik asit değerleri de kontrol edilebiliyor. Uzman değerlendirmesine göre plantar fasiitte temel amaç yalnızca ağrıyı azaltmak değil, ağrının altında yatan mekanik ve fasiyal etkenlerin yanı sıra gerekli durumlarda romatolojik, nörolojik ve metabolik nedenleri de dikkate alarak kişiye uygun tedavi planı oluşturmak.
