Antik dönemden Kurtuluş Savaşı’na uzanan uzun geçmişi ile İzmir'in en küçük ilçesi Beydağ günümüzde turistik yapısıyla dikkat çekiyor. Peki Beydağ hakkında daha önce bunları duymuş muydunuz? Beydağ'nın daha önce belki de hiç keşfetmediğiniz gizli rotaları ve lezzetlerini sizler için derledik. İşte Beydağ'ya gidip de görmeden ve denemeden gitmemeniz gereken 10 tane şey...
İZMİR’İN EN KÜÇÜK İLÇESİ
İzmir’in en küçük ilçesi olan Beydağ, tarıma elverişli dağlık alanları ve kuzeyinde yer alan Küçük Menderes Nehri ve Havzası sayesinde verimli topraklara sahiptir. İlçe, adını güneyinde yer alan Beydağı’ndan alırken; Nazilli, Ödemiş, Kiraz ve Sultanhisar ile komşudur.
Bu konumu nedeniyle çevre ilçeleri kapsayan gezi planlarında konaklama noktası olarak da değerlendirilmektedir.
BEYDAĞ ADI NEREDEN GELİYOR?
Beydağ’ın coğrafi konumu ve doğal zenginliği, ilk çağlardan itibaren yerleşim alanı olmasını sağlamıştır. Yörede bulunan kalıntılar, Etiler’den önce de bölgede yaşam olduğunu göstermektedir. Bu süreçte Beydağ’ın adı farklı dönemlerde değişiklik göstermiştir.
Prof. Dr. Bilge Umar’a göre “Palaipohs” Helen dilinde eski şehir anlamına gelmektedir. Beydağ’ın adı Osmanlı dönemine kadar Palaiapolis, Palyapolis, Nikapolis, Palaioupolis, Algiza gibi farklı adlarla anılmıştır. 1671 yılında bölgeyi ziyaret eden Evliya Çelebi döneminde yerleşimin kalenin doğusunda olduğu belirtilmiştir.
1327 yılında Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından İbrahim Bahadır Bey’in vali atanmasıyla Beydağ, Bademye Emirliği’ne bağlanmıştır. 1926 yılında ise İzmir Vilayeti Meclisi kararıyla ilçenin adı resmen Beydağ olarak değiştirilmiştir. Beydağ, 1988 yılında yeniden ilçe statüsüne kavuşmuştur.
ANTİK DÖNEMDE BEYDAĞ
Bölgede yer alan kaya mezarları ve tümülüsler, Lidyalıların yörede egemen olduğunun göstergeleri arasında yer almaktadır.
Beydağ’ın bilinen ilk adı Palaipolis olup, kentin Lidyalıların soyundan gelen Kibyrahlar tarafından kurulduğu bilinmektedir. Demir işçiliği ve kakmacılık bu dönemin öne çıkan özelliklerindendir.
ROMA VE BİZANS DÖNEMİ
Büyük İskender’in Persleri yenmesiyle birlikte Beydağ ve çevresi Menderes Ovası ile birlikte Makedon hâkimiyetine girmiştir.
Daha sonra Pergamon Krallığı ve Roma İmparatorluğu yönetimine giren bölge, Bizans döneminde piskoposluk merkezi olmuştur. Palaiapolis, V. yüzyılda önemli dini merkezlerden biri haline gelmiştir.
TÜRK HAKİMİYETİ DÖNEMİ
1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Selçuklular bölgeye hakim olmuştur. Beydağ, Aydınoğulları Beyliği döneminde Tire’ye bağlı bir yerleşim olarak varlığını sürdürmüştür.
Evliya Çelebi, Beydağ’ı ziyaretinde, “Evsafı kasaba-i ve kaza-i Balyambolu. Bu dahi Aydın hakinde yüz elli akçei şerif kazadır ve nahiyeleri yedi pare kuradır ve hâkimi has voyvodasıdır... Elhasıl bu pazar Aydında ve Saruhanda ve Menteşede meşhur pazardır” ifadelerini kullanmıştır.
KURTULUŞ SAVAŞINDA BEYDAĞ
15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgalinin ardından Beydağ ve çevresi de Yunan ilerleyişinden etkilenmiştir. İlçede Kuva-yı Milliye birlikleri oluşturulmuş, Beydağ-Emirli Cephesi başta olmak üzere çeşitli direniş noktaları kurulmuştur.
Beydağ halkı, cephelerin ihtiyaçlarını karşılamak için lojistik destek sağlamış, Nazilli-Beydağ yaylası arasındaki top yolu 1920 yılında tamamlanmıştır. Bu yol, 1993 yılında “Kuva-yı Milliye Yolu” adını almıştır.
BEYDAĞ EKONOMİSİ
İlçe ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Kestane, incir ve zeytin üretimi öne çıkarken; yıllık yaklaşık 2500 ton kestane, 1500 ton incir ve 750 ton zeytinyağı üretilmektedir.
Hayvancılıkta büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yaygındır ve günlük ortalama 50 ton süt toplanmaktadır.
Sanayi alanında zincir ve çivi üretimi yapılan tesisler yaklaşık 200 kişiye istihdam sağlamaktadır.
Ayrıca el sanatları ve kadınların yaptığı iğne oyaları da ilçe ekonomisine katkı sunmaktadır.
BEYDAĞ’DA NEREYE GİDİLMELİ?
Beydağ Barajı ve Ovacık Yaylası, ilçenin öne çıkan doğal alanları arasında yer almaktadır. Beydağ Kalesi, Kemerli Köprü ve Taş Köprü de ziyaret edilebilecek yapılar arasındadır.
BEYDAĞ’DA NE YAPILIR?
Beydağ Barajı’nda olta balıkçılığı yapılabilmektedir. Aydın Dağları ve Karlık Mevkii yamaç paraşütü için uygun alanlar sunarken, Beyköy Mahallesi çevresinde doğa yürüyüşleri gerçekleştirilebilmektedir.
BEYDAĞ’DA NE YENİR?
İlçede zeytinyağlı yemekler, kuyu tandır kebabı, yeşil fasulye ve barbunya öne çıkan lezzetler arasında yer almaktadır. Halıköy Mahallesi’ndeki Ovacık Yaylası, yöresel yemeklerin tadılabildiği önemli noktalardan biridir.
