PELİN PEKEDİS-EGETELGRAF/ Hasat edilen fındığın kuruma süresi hava koşullarına ve kullanılan yönteme göre değişiyor. Geleneksel yöntemle harmana serilerek kurutulan fındık, güneşlenme süresine bağlı olarak ortalama 3-5 günde kuruyabiliyor.
Güneşli ve sıcak havalarda zurufundan, yani yeşil dış kabuğundan ayrılan fındıklar beton veya bez serili harman üzerinde 2-4 santimetre kalınlığında seriliyor. Fındığın güvenli nem seviyesine ulaşabilmesi için fiilen en az 35 saat güneş görmesi gerekiyor. Bazı uygulamalarda bu süre yaklaşık 3,5-4 gün olarak ifade edilirken, uygun olmayan hava koşullarında kurutma süresi daha da uzayabiliyor.
YAĞIŞLI HAVALARDA KURUTMA SÜRESİ UZUYOR
Bulutlu, yağışlı ve nemli havalarda fındığın kuruma süresi güneşli günlere göre belirgin şekilde uzayabiliyor. Özellikle zuruflu fındığın ön kurutma süreciyle birlikte toplam kuruma süresi 10-25 güne kadar çıkabiliyor.
Yağışlı ve nemli sezonlarda bu sürenin 1 aya kadar uzayabileceği belirtiliyor. Bu dönemde fındıkların yağmurdan korunması ve gece üzerlerinin kapatılması önem taşıyor. Fındığın kızışmasını önlemek için hava alan ve uygun koşullara sahip alanlardan yararlanılması, imkan bulunması halinde ise kurutma makinelerinin kullanılması tercih edilebiliyor.
FINDIK GÜNEŞTE NASIL KURUTULMALI?
Geleneksel kurutma yönteminde fındıklar beton, toprak veya temiz bir zemin üzerinde harmana seriliyor. Fındıkların çok kalın bir tabaka halinde bırakılmaması ve yaklaşık 2-4 santimetre kalınlığında yayılması gerekiyor. Nem kaybının eşit şekilde gerçekleşmesi için fındıkların gün içerisinde birkaç kez tırmıkla karıştırılması öneriliyor. Böylece zemine temas eden bölümlerin de hava ve güneşle daha fazla temas etmesi sağlanıyor. Fındığın tamamen gölgede veya havasız kapalı alanlarda bırakılması ise kuruma sürecini yavaşlatabiliyor. Yeterli kuruma sağlanmadığında küflenme, acılaşma ve aflatoksin oluşumu gibi riskler ortaya çıkabiliyor.
MAKİNEYLE KURUTMADA SÜRE KISALIYOR
Kurutma makineleri, hava koşullarından bağımsız olarak fındığın nem oranının daha kısa sürede düşürülmesine imkan sağlıyor.
Uygun makineler kullanıldığında fındığın bir gün içerisinde hedeflenen yaklaşık yüzde 5 nem seviyesine getirilebildiği belirtiliyor. Güvenli depolama açısından ise fındığın nem oranının yaklaşık yüzde 5-6 seviyelerine düşürülmesi önem taşıyor.
FINDIĞIN KURUDUĞU NASIL ANLAŞILIR?
Fındığın yeterince kuruyup kurumadığını anlamak için bazı basit işaretlerden yararlanılabiliyor.
Kabuklu fındık elle sallandığında içindeki fındığın hareket ettiği ve ses çıkardığı hissediliyorsa ürünün kuruduğuna dair işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Kabuk kırıldığında sert bir çıtırtı duyulması da kuruluk göstergeleri arasında yer alıyor. İç fındık iki parmak arasında sıkıştırıldığında ezilmek yerine sert şekilde kırılıp parçalara ayrılmalıdır.
Bir diğer kontrol yöntemi ise iç fındığın rengini incelemek. Fındık ortadan ikiye kesildiğinde iç kısmının tamamen krem renginde olması bekleniyor.
KURUTULAN FINDIK NASIL SAKLANMALI?
İyi kurutulmuş kabuklu fındık, uygun koşullarda uzun süre saklanabiliyor. Serin ve kuru bir ortamda kabuklu fındığın ortalama 1-2 yıl, uygun koşullardaki buzdolabında ise 4 yıla kadar saklanabildiği belirtiliyor.
Kabuklu fındığın oda sıcaklığında veya serin bir kilerde bez torbalarda muhafaza edilmesi tercih edilebiliyor. Ancak saklama alanının kuru, serin ve uygun havalandırmaya sahip olması gerekiyor.
İÇ FINDIK DAHA KISA SÜREDE TÜKETİLMELİ
Kabuğu ayıklanmış iç fındığın saklama süresi kabuklu fındığa göre daha kısa oluyor. İç fındığın oda koşullarında 1-3 ay içerisinde tüketilmesi öneriliyor.
Hava almayan uygun kaplarda buzdolabında 6 ay ile 1 yıl arasında, derin dondurucuda ise yaklaşık 1-2 yıl tazeliğini koruyabildiği belirtiliyor.
VAKUMLU VE KAVRULMUŞ FINDIK NASIL SAKLANIR?
Vakumlu fındıkta oksijenle temasın azaltılması, ürünün daha uzun süre korunmasına yardımcı oluyor. Vakumlu fındığın serin koşullarda yaklaşık 1-1,5 yıl, derin dondurucuda ise 2 yıl ve üzerinde saklanabildiği belirtiliyor.
Kavrulmuş fındık ise yağlarının daha fazla açığa çıkması nedeniyle daha hızlı bayatlayabiliyor. Bu nedenle hava almayan kaplarda, uygun koşullarda buzdolabında muhafaza edilmesi ve yaklaşık 6-12 ay içerisinde tüketilmesi öneriliyor.
Fındığın uzun süre kaliteli şekilde saklanabilmesi için kurutma aşamasının doğru tamamlanması, nem seviyesinin düşürülmesi ve ürünün serin, kuru ve uygun koşullarda muhafaza edilmesi önem taşıyor.
