İlham Veren Kent Efes Selçuk, bilim, felsefe ve sanat dünyasından akademisyenleri bir araya getiren XI. Ulusal Mantık, Matematik ve Felsefe Sempozyumu’na ev sahipliği yaptı. “ARÂF: Belirsiz Kesinlikler, Kesin Belirsizlikler Arasında İnsan ve Bilgi” temasıyla düzenlenen sempozyum, üç günlük programın ardından sona erdi. İstanbul Kültür Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi koordinatörlüğünde, Türk Matematik Derneği iş birliği ve Efes Selçuk Belediyesi ev sahipliğinde Selçuk Efes Kent Belleği’nde gerçekleştirilen sempozyumda mantık, matematik ve felsefe farklı disiplinlerin bakış açılarıyla ele alındı. Üç gün boyunca “kesinlik”, “belirsizlik”, “insan”, “bilgi” ve “gerçeklik” kavramları üzerine çeşitli sunumlar yapılırken, akademisyenler kendi çalışma alanlarından hareketle günümüz dünyasının önemli sorularını tartışmaya açtı.
İNSAN, BİLGİ VE TEKNOLOJİ
Sempozyumun son gününde matematik, mantık, teknoloji ve insan ilişkisine odaklanan sunumlar gerçekleştirildi. İstanbul Kültür Üniversitesi’nden Araştırma Görevlisi Dr. Tuğba Sarıcaoğlu, “İnsan ve Bilgi Arasındaki Esnek Köprü: Bulanık Mantık Ekseninde Belirsiz Kesinlikler” başlıklı sunumunda, bulanık mantığın insanların günlük yaşamda kullandığı esnek ifadeler ile makinelerin sayısal çalışma sistemi arasında nasıl bir bağlantı kurduğunu anlattı. “Biraz sıcak”, “orta hızlı” gibi ifadelerin bilgisayar sistemleri tarafından da işlenebildiğini belirten Sarıcaoğlu, bulanık mantığın yapay zekâ, robotik sistemler, otonom araçlar ve tıbbi uygulamalar gibi farklı alanlarda kullanıldığını aktardı. İstanbul Kültür Üniversitesi Öğretim Görevlisi Oğuz Sönmezoğlu ise simülasyon ile gerçeklik arasındaki ilişkiyi ele aldı. Bir simülasyonun gerçeğe çok benzemesinin tek başına başarılı bir öğrenme anlamına gelmediğine dikkat çeken Sönmezoğlu, öğrenilen bilginin gerçek hayatta farklı koşullara nasıl aktarılabileceğinin önemini vurguladı. Teknoloji ve yapay zekânın eğitim alanında önemli imkanlar sunduğunu belirten Sönmezoğlu, temel hedefin değişen koşullarda doğru soruları sorabilen ve gerektiğinde kararlarını yeniden değerlendirebilen bireyler yetiştirmek olduğunu ifade etti.
“KESİNLİK VE BELİRSİZLİK”
Selçuk Üniversitesi’nden Doç. Dr. Yurdagül Kılınç, “Epistemik Otorite ve Direniş Arasındaki Sorumlu Faillik” başlıklı sunumunda belirsizlik ortamında alınan kararları ve bu kararların beraberinde getirdiği sorumluluğu ele aldı. Siyasal kararların yalnızca sonuçları üzerinden değil, karar alma sürecinde farklı görüşlerin ve kanıtların nasıl değerlendirildiğiyle birlikte ele alınması gerektiğini belirten Kılınç, farklı bakış açılarına alan açılmasının önemine dikkat çekti. İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Mehmet Onur Canpolat ise Wittgenstein ve Gödel’in kesinlik ve belirsizlik üzerine düşüncelerini değerlendirdi. Canpolat, her şeyin kanıtlanabilir olmadığına dikkat çekerek insan yaşamının da belirsizlikten bağımsız düşünülemeyeceğini ifade etti Sunumda bu yaklaşımın yapay zekâ ile insan ve makine arasındaki fark gibi güncel sorular açısından da değerlendirilebileceği üzerinde duruldu.
DİJİTAL DÜNYANIN NESNELERİ
Fenerbahçe Üniversitesi’nden Halise Avşar, “Dijital Nesnelerin Ontolojik Statüsü: Soyutlama Seviyeleri ve Algoramatik Özdeşlik” başlıklı sunumunda dijital dünyadaki nesnelerin nasıl tanımlanabileceği ve hangi koşullarda zaman içerisinde aynı nesne olarak kabul edilebileceği konusunu ele aldı. Avşar, dijital nesnelerin yalnızca fiziksel özellikleri üzerinden değil, işlevleri, içerikleri ve sosyal kullanım alanlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Sunumların ardından üç günlük sempozyona ilişkin genel değerlendirme gerçekleştirildi. Katılımcılar, Mantık, Matematik ve Felsefe Sempozyumu’nun uzun bir aradan sonra yeniden düzenlenmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdi. Sempozyuma katkı sunan Efes Selçuk Belediyesi, İstanbul Kültür Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Matematik Derneği ve Selçuk Efes Kent Belleği çalışanlarına teşekkür edildi.
“HER GEÇEN GÜN DAHA İYİ ANLIYORUZ”
Sempozyumun kapanışında hayatını kaybeden duayen felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi de anıldı. Selçuk Efes Kent Belleği Sorumlusu Tarihçi Tolga Mert, Kuçuradi’nin vefatından duyduğu üzüntüyü dile getirerek, “İoanna Hocamızı kaybettik. Işığı her zaman bizi aydınlatacak. Kendisinin adını verdiğimiz Herakleitos ve İoanna Kuçuradi Felsefe Günleri ile ne kadar doğru bir iş yaptığımızı her geçen gün daha iyi anlıyoruz” dedi. Efes Selçuk’un felsefe, bilim, matematik ve sanatın buluştuğu önemli bir merkez olduğuna dikkat çeken Mert, “Burası bilginin, felsefenin doğduğu topraklar. Belediye Başkanımız Sayın Filiz Ceritoğlu Sengel’in sahip olduğu vizyon ile felsefeyi, matematiği, bilimi, sanatı bu topraklarda buluşturmak büyük bir mutluluk” dedi. Üç gün boyunca farklı disiplinlerden akademisyenleri Efes Selçuk’ta bir araya getiren XI. Ulusal Mantık, Matematik ve Felsefe Sempozyumu, bilimsel paylaşımların yanı sıra farklı düşüncelerin bir araya geldiği programların ardından tamamlandı.
