Sultanbeyli Özel Ersoy Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Nejdet Işıklı, diz bölgesinde ani dönme hareketleri, yüksekten düşme ve ağır spor faaliyetleri sırasında oluşabilen ön çapraz bağ yaralanmaları ile tedavi süreçleri hakkında bilgi verdi. Yaralanmanın belirtilerini anlatan Işıklı, “Dizdeki ani dönme hareketleri, yüksekten düşme, ağır spor faaliyetleri esnasında dizde ön çapraz bağ kopmaları gelişmektedir. Genelde hasta dizinde dönmeye bağlı bir ses geldiğini, sesten sonra ciddi bir şekilde ağrı hissettiğini ve dizde ani bir şişme olduğunu ifade eder. Süreç içinde zaten dizde bir güvensizlik hissi gelişir. Koşmakta zorlanır, merdivenleri inip çıkarken zorlanma olur, dizde bir kayma hissi oluşur ve hasta en son yürüyemeyecek noktaya kadar gelir. Bunlar da aslında bir çeşit teşhis koyma yöntemidir. Dizdeki şişmeden dolayı muayene bulguları zaten bu süreç içinde çok da anlamlı olmayabiliyor; bu yüzden en iyi teşhis yöntemi MR'la görüntüleme yöntemidir. MR'da yüzde 100'e kadar teşhis koymuş olabiliyoruz. Bu nedenle hastaların mutlaka bir uzmana başvurması gerekiyor; MR'ın çekilmesi ve muayenesinin yapılması lazım, ondan sonra da tedavi süreci hakkında karar verilmesi gerekiyor” diye konuştu. Işıklı, dizde oluşan şişlik nedeniyle muayene bulgularının değerlendirilmesinin zorlaşabileceğini belirterek MR görüntülemesi ve uzman muayenesinin tedavi planının oluşturulmasında önemli olduğunu kaydetti.
GENÇ VE AKTİF HASTALARDA AMELİYAT ÖNCELİĞİ
Ön çapraz bağ yaralanmalarının tedavisinde teknolojik gelişmelerin ve doğru hasta seçiminin önemine değinen Işıklı, özellikle genç ve aktif kişilerde cerrahi yöntemin öncelikli olduğunu belirtti. Işıklı, tedavi süreciyle ilgili “Son gelişen teknolojik gelişmelere bağlı olarak hastalar için çoğunlukla ameliyat gerekiyor. Bu nedenlerden dolayı hasta seçimini iyi yapmak lazım. Genç ve aktif olan hastalarda öncelikle ameliyattır. Tabii ki ameliyat yaparken beraberinde gelişen menisküs yırtıkları ve kıkırdak hasarlarını da dikkat etmekte fayda var. Onların tedavilerinin de beraberinde yapılması gerekiyor. Ameliyatlar genelde kapalı yöntem dediğimiz 'artroskopik' yöntemle yapılıyor. Dizin etrafından alınan ve greft dediğimiz tendon yapı, çapraz bağın orijinal yerine yeniden koyuluyor. Arkasından da hemen fizik tedaviye başlanması gerekiyor. Çünkü ön çapraz bağ kopması kendi kendine geçen bir durum değildir. Özellikle genç hastalarda önceliğimiz yeni tekniklerle birlikte ameliyat” dedi. Cerrahi sırasında menisküs yırtıkları ve kıkırdak hasarlarının da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Işıklı, artroskopik yöntemle gerçekleştirilen ameliyatta tendon yapısından alınan greftin kopan bağın yerine yerleştirildiğini aktardı. Operasyonun ardından fizik tedavi sürecine başlanmasının önemini vurguladı.
SPORA DÖNÜŞ 5-6 AYI BULABİLİYOR
Ön çapraz bağ ameliyatının ardından iyileşme ve rehabilitasyon sürecinin hastanın durumuna göre değişebildiğini belirten Işıklı, menisküs yırtığının eşlik ettiği vakalarda bu sürecin uzayabildiğini söyledi. Işıklı, ameliyat sonrası süreç ve spora dönüş hakkında “Menisküs yırtıklarıyla birlikte olan durumlarda rehabilitasyon süreci biraz daha uzayabiliyor ama menisküsleri sağlam olup yalnızca çapraz bağı kopan hastaları, yapılan ameliyattan sonra ikinci günde ayağa kaldırıp yürütmeye başlatıyoruz. 20'nci güne yakın da fizik tedavi veriyoruz. Normal hayatına dönmesi 1 ayı bulabiliyor ama spor aktivitelerine dönmesi 5-6 ay civarı sürebilir. Mutlaka iyi bir şekilde rehabilitasyon ve fizik tedavi yapılması lazım. Arkasından gelecek spor aktivitelerinde de dizde güçlendirme ve diz egzersizlerini yapma gibi durumlara çok dikkat etmek lazım. O süreçte en az bir 1 yıl içinde dizin tekrar dönmemesi ve eski travmaya uğramaması gerekiyor. Çünkü maalesef diz hiçbir zaman orijinali kadar sağlam olamıyor” ifadelerini kullandı. Işıklı'nın yalnızca ön çapraz bağ kopması bulunan ve menisküsleri sağlam olan hastalar ameliyattan sonraki ikinci günde ayağa kaldırılarak yürütülebildiğini söyledi. Işıklı iyileşme döneminde fizik tedaviye, rehabilitasyona ve diz kaslarını güçlendiren egzersizlere dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca ameliyat sonrasında en az bir yıl boyunca dizin yeniden dönmesine veya benzer bir travmaya maruz kalmasına karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
