Medicana Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Tuğba Kurt, çocukların ders çalışırken, kitap okurken veya ekran kullanırken uzun süre yakın mesafeye odaklanmasının gözlerin uyum mekanizmasını sürekli çalıştırdığını ifade etti.
Akomodasyon adı verilen bu mekanizmanın yakındaki nesnelerin net görülmesini sağladığını belirten Kurt, kesintisiz yakın çalışmanın gözlerde yorgunluk hissine neden olabileceğini söyledi. Kurt, özellikle ders sırasında ortaya çıkan baş ağrısı, bulanık görme, gözlerde yanma ve ağrı gibi şikâyetlerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Çocuğun sık sık gözlerini ovuşturmasının, baş ağrısından yakınmasının veya yazıları görebilmek için gözlerini kısmasının yalnızca göz yorgunluğuyla değil, bir görme problemiyle de ilişkili olabileceğini kaydetti.
EKRANA BAKARKEN GÖZ KIRPMA SAYISI AZALIYOR
Uzun süre bilgisayar, tablet veya telefon ekranına bakmanın göz kuruluğunu artırabildiğini belirten Kurt, bunun önemli nedenlerinden birinin göz kırpma sıklığındaki azalma olduğunu dile getirdi.
Normal şartlarda göz kırpmanın gözyaşının göz yüzeyine dengeli şekilde yayılmasını sağladığını aktaran Kurt, ekrana yoğun biçimde odaklanıldığında göz kırpma sayısının azalabildiğini ve gözyaşının daha hızlı buharlaşabildiğini ifade etti. Bu durumun yanma, batma, ağrı, kızarıklık ve zaman zaman bulanık görme gibi şikâyetlere neden olabileceğini belirten Kurt, özellikle uzun süre dijital cihaz kullanan çocukların bu belirtiler açısından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
20-20-20 KURALI GÖZLERİ DİNLENDİRİYOR
Ekran kullanımında düzenli aralar vermenin göz yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olabileceğini belirten Kurt, 20-20-20 kuralını önerdi. Bu yönteme göre her 20 dakikalık yakın çalışmanın ardından yaklaşık 20 saniye boyunca en az 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakılması gerekiyor. Böylece gözlerin sürekli yakına odaklanmasının azaltılması amaçlanıyor. Kurt, uzun süre ders çalışan çocukların yaklaşık her yarım saatte bir kısa mola vermesinin, gözlerini 1-2 dakika kapatmasının ve bakışlarını farklı uzaklıklara yönlendirmesinin de faydalı olabileceğini belirtti.
EKRAN İLE GÖZ ARASINDA EN AZ BİR KOL MESAFESİ OLMALI
Ekranın konumu ve kullanım mesafesinin de göz sağlığı açısından önemli olduğunu vurgulayan Kurt, ekran ile gözler arasında yaklaşık 50-70 santimetre mesafe bırakılmasını önerdi.
Ekranın üst kenarının göz hizasında veya biraz altında bulunmasının, bakışın ise hafif aşağı yönelmesinin uygun olacağını ifade eden Kurt, parlaklığın ortam ışığına göre ayarlanması gerektiğini söyledi.
Özellikle karanlık bir odada çok parlak ekran kullanmanın gözlerdeki rahatsızlık hissini artırabileceğine dikkat çeken Kurt, çocukların ders çalışırken yeterli ve dengeli aydınlatmaya sahip ortamlarda bulunmasının önemini vurguladı.
UZUN EKRAN SÜRESİ MİYOPİ RİSKİYLE İLİŞKİLİ
Çocukluk ve gençlik döneminde uzun süreli yakın çalışmanın miyopi gelişimi ve ilerlemesi bakımından dikkate alınması gerektiğini belirten Kurt, ekran kullanımının artmasının miyopi açısından risk oluşturan faktörlerden biri olarak değerlendirildiğini söyledi.
Çocukluk döneminde gözün yapısal gelişiminin devam ettiğini hatırlatan Kurt, ekran süresinin sınırlandırılması, yakın çalışma sırasında düzenli molalar verilmesi ve açık havada zaman geçirilmesinin önemine işaret etti. Kurt, mümkünse çocukların her gün en az bir saat gün ışığında dışarıda vakit geçirmesinin göz sağlığını destekleyebileceğini ifade etti.
Dijital ekranlardan yayılan mavi ışıkla ilgili endişelere de değinen Kurt, mevcut bilimsel verilerin ekranlardan gelen mavi ışığın doğrudan gözlerde kalıcı hasara neden olduğunu göstermediğini belirtti.
Mavi ışık filtreli gözlüklerin gözde oluşabilecek bozulmaları önlediğine veya ekran kaynaklı göz yorgunluğunu kesin olarak azalttığına ilişkin yeterli klinik kanıt bulunmadığını aktaran Kurt, ekranların özellikle gece saatlerinde yoğun kullanılmasının uyku düzenini etkileyebileceğini söyledi.
Bu nedenle çocukların yatmadan önce ekran kullanımını bırakmasının, özellikle gece geç saatlerde uzun süre telefon veya tablet kullanmamasının uyku ve genel sağlık açısından önemli olduğunu kaydetti.
ÇOCUĞUNUZ GÖZLERİNİ KISARAK EKRANA BAKIYORSA DİKKAT
Çocuğun ekrandaki yazıları görebilmek için gözlerini kısması veya televizyon ve bilgisayara normalden fazla yaklaşmasının görme problemi belirtisi olabileceğini vurgulayan Kurt, tekrarlayan baş ağrısı ve sık göz ovuşturma gibi durumların da göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.
Bu belirtilerin miyopi, hipermetropi, astigmatizma veya başka bir göz problemine işaret edebileceğini belirten Kurt, çocuğun okul performansında ya da okuma alışkanlığında değişiklik fark edildiğinde yalnızca ekran süresini azaltmakla yetinilmemesi, göz muayenesinin de ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
