İzmir’de gündem bitmiyor. Kentin yıllardır çözülemeyen sorunları, bitmeyen projeleri, siyasi polemikleri derken şimdi de bir profesörün sözleriyle yeni bir tartışmanın içine girdik. Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz’ün AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı'ya yönelik sosyal medya paylaşımı, sadece İzmir’de değil, ülke genelinde tepki topladı.
Yüksel Gürüz’ün profesör kimliğine diyeceğim bir şey yok. Kendisi öğretim üyesi olarak öğrenci yetiştiriyor. Bu zihniyetle öğrenci yetiştirmek …
Gürüz’ün, Çankırı’nın Çeşme Projesi hakkındaki açıklamasına karşılık kullandığı “Mardinli kadının Çeşme sevdası. Bunlardan sadece midyeci olur” ifadeleri, tartışmanın seyrini bir anda değiştirdi.
Şimdi sormak gerekiyor: Bir profesörün eleştiri anlayışı bu mu olmalı?
Çeşme Projesi elbette tartışılabilir. Hatta tartışılmalıdır. Projenin çevreye etkisi, doğal kaynaklara verebileceği zarar, yapılaşma baskısı, turizm politikası ve İzmir'e sağlayacağı ekonomik katkı sorgulanmalıdır.
Bir milletvekilinin projeye ilişkin görüşlerine karşı çıkabilirsiniz. Aynı siyasi görüşte olmayabilirsiniz. Siyasi duruşunu eleştirebilirsiniz. Projenin yanlışlarını belgeleriyle ortaya koyabilirsiniz.
Ama bir insanın memleketini, kimliğini ve kadın oluşunu tartışmanın konusu haline getirmek hiçbir demokratik anlayışla bağdaşmaz.
Hatta ekmeğini midye satarak kazanan insanları küçümseyen bir ifade kullanmak, yalnızca bir milletvekiline yönelik eleştiri değildir. Sabahın erken saatlerinde tezgah açan, alın teriyle evine ekmek götüren binlerce emekçi insana da haksızlıktır.
Midyecilik ayıp mı? Emekle para kazanmak küçümsenecek bir şey mi?
Bir profesörün unvanı, kendisine insanları küçümseme hakkı vermez. Tam tersine, akademik birikim ve toplumsal sorumluluk, kullanılan dilin daha özenli olmasını gerektirir.
Üstelik bu tartışmanın en acı tarafı, asıl konuşmamız gereken Çeşme Projesi'nin arka plana itilmiş olmasıdır.
İzmir'in Çeşme üzerinden ciddi soruları var. İlçenin doğal dokusu korunacak mı? Turizm yatırımları kimin yararına olacak? Yerel halk bu projeden ne kazanacak? Çeşme'nin geleceği bilimsel verilerle mi, siyasi hesaplarla mı şekillenecek?
İşte bunları konuşmamız gerekirken bir sosyal medya paylaşımı yüzünden memleketçilik, ayrımcılık ve hakaret tartışmalarıyla karşı karşıya kaldık.
Gürüz, gelen tepkilerin ardından paylaşımını silerek Ceyda Bölünmez Çankırı'dan ve Mardinlilerden özür diledi. Hakkında adli soruşturma başlatıldı, ayrıca Ege Üniversitesi yönetimi idari inceleme sürecini devreye aldı.
Özür dilemek elbette önemlidir. Ancak bazı sözler vardır ki söylendiği anda sahibinin sorumluluğunu taşır ve toplumda derin bir kırgınlık yaratır.
Katılırsınız, katılmazsınız. Siyasi görüşü ne olursa olsun, bir insanın onurunu savunmak zorundayız. Bugün Ceyda Bölünmez Çankırı'ya yönelik bu sözlere itiraz ediyorsak, yarın başka bir siyasi görüşten kadına yönelik benzer ifadeler kullanıldığında da aynı tepkiyi göstermeliyiz. Demokrasi, yalnızca kendi düşüncemizdeki insanları savunmak değildir.
İzmir, farklı kültürlerin, farklı kimliklerin ve farklı düşüncelerin bir arada yaşadığı bir şehirdir. Bu kentin en büyük zenginliği de budur. Kimse kimsenin memleketinden, mesleğinden, cinsiyetinden dolayı aşağılanamaz.
Son sözüm şu: Çeşme Projesi'ne karşı çıkabilirsiniz, bir milletvekilini eleştirebilirsiniz, iktidara da muhalefete de sert sözler söyleyebilirsiniz. Ama bir profesör olarak eleştirinin dozunu ayarlayamazsanız, kantarın topuzunu kaçırırsanız özrünüz bile kabahatinizden büyük olur. Unvanlar insanı büyütmez. İnsanı büyüten, kullandığı dil, gösterdiği saygı ve taşıdığı sorumluluktur.
Kısacası, İzmir'in daha fazla kutuplaşmaya değil, daha fazla akla, bilime ve sağduyuya ihtiyacı var.
Çünkü bu şehirde yaşayan herkesin memleketi İzmir’dir ve ekmeği kutsaldır…