Çanakkale’de, 5 bin 600 yıllık geçmişe sahip Troya Ören Yeri’nde yürütülen kazılarda yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ortaya çıkarıldı. Tevfikiye köyü sınırlarında bulunan antik kentte 160 yılı aşkın süredir devam eden kazılarda ilk kez bir müzik aletine ulaşıldı. 2026 yılı çalışmalarında ayrıca yaklaşık 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başı da gün yüzüne çıkarıldı. Troya Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, iki buluntunun da kentin kazı tarihi açısından önem taşıdığını belirterek kemik flütün Arkaik Dönem’e, idol başının ise İlk Tunç Çağı’na ait olduğunu açıkladı.
TROYA’DA İLK KEZ BİR MÜZİK ALETİ ORTAYA ÇIKARILDI
Kültür ve Turizm Bakanlığının izin ve destekleriyle, Geleceğe Miras Projesi kapsamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi adına ve İÇDAŞ'ın ana sponsorluğunda sürdürülen 2026 yılı kazı çalışmaları, antik kentin farklı katmanlarında devam ediyor. Bu yıl dört ayrı alanda yürütülen çalışmalarda, farklı dönemlere ait buluntulara ulaşıldı. Bunlar arasında özellikle iki eser, Troya kazılarının tarihçesi açısından öne çıktı. Troya Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, buluntularla ilgili açıklamasında, "Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projesi kapsamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi adına İÇDAŞ'ın ana sponsorluğunda gerçekleştirdiğimiz 2026 kazı çalışmaları devam etmekte. 2026 Yılındaki kazı çalışmaları 4 farklı alanda, farklı dönemlere ait, Troya'nın farklı katmanlarına ait alanlarda gerçekleştirildi. Bu sene özellikle 2 buluntu Troya kazı tarihçesi açısından çok önemli. Özellikle bizim Arkaik Dönem olarak tanımladığımız M.Ö. 8'inci yüzyıla ait tabakadaki kemik flüt buluntusu, 160 yıllık Troya kazıları açısından bir ilk, müzik aletlerini pek çok betimlemede başka yerlerden biliyoruz. Fakat Troya kazı tarihçesinde ilk kez bir kemik flüt aleti karşımıza çıktı. İkinci buluntu ise bizim İlk Tunç Çağı olarak tanımladığımız 2'nci Troya kentinin, kent girişlerinin içinde bir yangın tabakasının içinde bulunduğu bir idol başı, bir kültsel bir obje. Özellikle bu buluntunun 160 yıllık Troya kazı sırasında benzeri buluntuların sayısı 3-5 tane o açıdan hem de katman ve tabakanın içinden bulmamız açısından Troya kazı tarihçesi için bize önemli bir veri sunmakta" diye konuştu.
4 BİN 500 YILLIK İDOL BAŞI DA GÜN YÜZÜNE ÇIKARILDI
Kazılarda ortaya çıkarılan ikinci önemli buluntu, yaklaşık 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başı oldu. İlk Tunç Çağı'na tarihlenen eser, ikinci Troya kentinin girişlerinin bulunduğu alandaki bir yangın tabakasında tespit edildi. Kültürel veya dinsel törenlerle ilişkili bir obje olarak tanımlanan idol başının benzerlerinin Troya kazılarında yalnızca 3-5 örnekle sınırlı olduğu belirtildi. Buluntunun belirli bir katman ve tabakanın içinden çıkarılması da kazı çalışmaları açısından önemli bir veri olarak değerlendirildi.
KEMİK FLÜT ODYSSEY FİLMİYLE DOĞRUDAN İLİŞKİLENDİRİLMEDİ
Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, Troya’da bulunan flütün Odyssey filmiyle doğrudan ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını söyledi. Bununla birlikte film hazırlıkları sırasında, sirenlerin şarkısının anlatıldığı bölümde deneysel olarak 8'inci yüzyıla ait bir flütle müzik yapıldığını bildiklerini ifade etti. Troya’da aynı döneme ait benzer bir flüt parçasının bulunmasını ilginç bir tesadüf olarak nitelendiren Aslan, Homeros araştırmaları açısından da buluntunun önem taşıdığını belirtti. Aslan, "Troya'daki flüt buluntusunu doğrudan tabi Odyssey filmiyle ilişkilendirmek mümkün değil fakat Odyssey filmin bence çok başarılı bir film. Özellikle sirenlerin şarkısı bölümünde deneysel olarak film hazırlıkları sırasında 8'inci yüzyıla ait bir flütle o müziğin yapıldığını biliyoruz. Biz de bu seneki kazılarda o döneme ait benzeri bir flüt parçasını bulmuş olduk. Kazı tarihçesi açısından ilginç bir tesadüf. Homeros uzmanları açısından Homeros'un 8'inci yüzyılda yaşadığı kabul ediliyor. 8'inci yüzyılda destanları yazıya geçirdiğini kabul ediyor pek çok araştırmacı. Bu açıdan destanda anlatılan müzik aletleri, destanda anlatılan olaylar bizim de benzeri bir buluntuyu Troya'da Arkaik dönemde 8'inci yüzyıldaki bir katmanda, tabakada bulmamız bu açıdan oldukça önemli. Aslında kemikten flüt buluntularının tarihi çok çok eskiye gidiyor. Avrupa'daki buluntulardan biz Paleolitik dediğimiz, yani neredeyse birkaç yüz bin yıllık geriye giden bir kemik-flüt tarihçesi var. Anadolu'da da aslında çok çok daha eski kemik-flüt aletlerinin olduğunu biliyoruz. Fakat Troya açısından bizim Troya'da bulduğumuz, bu 160 yıllık kazılar sırasında bulduğumuz ilk ve tek müzik aleti" dedi.
FLÜTÜN TARİHİ PALEOLİTİK DÖNEME KADAR UZANIYOR
Aslan, kemikten yapılmış flütlerin geçmişinin Avrupa’daki buluntular üzerinden Paleolitik Dönem’e, yani yüz binlerce yıl öncesine kadar uzandığını belirtti. Anadolu’da da çok daha eski kemik flüt örneklerinin bulunduğunu ifade eden Aslan, Troya’da ortaya çıkarılan eserin ise kentin 160 yılı aşkın kazı geçmişinde bulunan ilk ve tek müzik aleti olduğunu vurguladı.
