Trabzon’un geleneksel lezzetleri arasında bulunan Trabzon dondurması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescil edildi.
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın başvurusu üzerine 17 Eylül 2026 tarihinde tescillenen Trabzon dondurması, kentin coğrafi işaretli ürünleri arasına girdi. Tescille birlikte Trabzon’un coğrafi işaretli ürün sayısı 16’ya yükseldi.
Geçmişi 1800’lü yıllara uzanan Trabzon dondurması, üretiminde kullanılan yöresel ürünlerle de öne çıkıyor. Dondurma, Hamsiköy yaylalarından elde edilen süt ile doğal salebin bir araya getirilmesiyle hazırlanıyor.
1800’LÜ YILLARA UZANAN DONDURMA KÜLTÜRÜ
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erkut Çelebi, Trabzon dondurmasının kente önemli bir katma değer sağlayacağını belirtti.
Çelebi, coğrafi işaretli ürün sayısının 16’ya ulaşmasının mutluluk verici olduğunu ve kentte 4 ürün için daha çalışmaların devam ettiğini söyledi. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) ile yürütülen proje kapsamında her ilçeye ayrı bir coğrafi işaretli ürün kazandırılması için çalışmalara başlandığını ifade etti.
Trabzon dondurmasının turizme de katkı sağlayacağını belirten Çelebi: "Trabzon'un coğrafi işaret sayısının 16 olması bizi her geçen gün mutlu ediyor. 4 tane daha coğrafi işaret alacağımız ürünlerimiz var. DOKA ile yaptığımız bir projede her ilçeye ayrı coğrafi işaretli ürünler konusunda çalışmalara başladık. Trabzon dondurmasına coğrafi işaret alınması hem turizme destek verecek hem de dünyaya açılması noktasında çalışmalar yapılacak. Trabzon dondurması 1800'lü yıllara kadar dayanan bir geçmişi var. Trabzon dondurmasını sade dondurma olarak düşünebilirsiniz. Sadesi daha çok ön plana çıkıyor. Organik meyveli Trabzon dondurmaları da üretiliyor" dedi.
“DONDURMA BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR MARKA OLACAK”
Çelebi, Trabzon dondurmasının kent adına önemli bir marka haline geleceğine inandığını ifade etti.
Çelebi, "Trabzon dondurması Trabzon şehrine katma değer katacak ayrıca Trabzon ismini dünyada duyuracağına inanıyorum. Devamı gelecek. Dondurma bizim için çok önemli bir marka olacak. Dondurmanın ana maddesi inek veya keçi sütü. Onun yanında az şeker kullanılıyor. Ayrıca salep var. O çok kıymetli. Salebin kalitesi tatlandırmayı belirliyor. Türkiye'nin önemli bir markası olan Maraş dondurması var. Avrupa'ya gidince de Roma dondurması ön plana çıkıyor. Trabzon dondurması üçüncü bir şehir ismi olarak dünyada markalaşacaktır" diye konuştu.
DONDURMANIN GEÇMİŞİ KAR KUYULARINA UZANIYOR
Lokma Tatlı Dünyası Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Aktürk, Trabzon’daki dondurma kültürünün 1800’lü yıllara kadar uzandığını belirtti.
Aktürk, geçmişte Akçaabat’ta kar kuyularından alınan karların dondurmaların soğutulmasında kullanıldığını belirterek, teknolojiyle birlikte soğutucuların kullanılmaya başlanmasıyla dondurmanın kentte daha yaygın hale geldiğini söyledi.
Aktürk, "Akçaabat'ta kar kuyularından alınan karlarla yapılan dondurmalar soğutuluyordu. Tarih o zamanlara kadar gidiyor. Teknoloji geliştikçe soğutucular çıktı. Dondurma Trabzon'da böylelikle yaygınlaştı" dedi.
HAMSİKÖY SÜTÜ VE DOĞAL SALEP KULLANILIYOR
Coğrafi işaret alan Trabzon dondurmasının Hamsiköy bölgesindeki yaylalardan elde edilen sütlerle üretildiğini belirten Aktürk, bölgenin ot florasının sütün lezzeti üzerinde etkili olduğunu ifade etti.
Aktürk, "O bölgenin ot florasının çok farklı olmasından dolayı sütü çok lezzetli oluyor. Yağlı ve kaliteli süt geliyor. Bu süt ile kaliteli salebi birleştirdiğimizde kaliteli bir ürün çıkıyor. Bu üründe sadece malzemenin kaliteli olması değil, kaliteli bir işçilik ve kaliteli bir reçete oluşturulması baş faktör oluyor" diye konuştu.
TRABZON DONDURMASININ REÇETESİ HAZIRLANDI
Trabzon dondurması için Atatürk Üniversitesi’nde tahliller yapıldığını belirten Aktürk, akademik çalışmaların ardından TTSO’nun ürüne sahip çıktığını söyledi.
Aktürk, "Atatürk Üniversitesi'nde tahlilleri yapıldı. Akademik çalışmaların ardından TTSO bu işe sahip çıktı. Bugün dünyada Roma ve Maraş'ın ardından üçüncü ilin dondurma markası oluştu. İşimiz burada bitmiyor, bunu dünyaya duyurmamız gerekiyor. İstanbul ve Ankara'ya Trabzon dondurmamızı gönderiyoruz" şeklinde konuştu.
Trabzon dondurmasının reçetesinde Hamsiköy sütü ve doğal salep bulunduğunu belirten Aktürk, salebin hazırlanma ve işlenme yöntemlerinin de üründe belirleyici olduğunu ifade etti.
Aktürk, "Bizim reçetemiz Hamsiköy'ün sütü, doğal salep ama her salep aynı ürün olacak diye bir reçete yok. Salebin karışımı, çeşitliliği, nasıl kaynatıldığı, sonraki aşamaları önemli. Dondurmayı artık bölgemizde yetişen ligarba ve aronya gibi ürünlerle de yapıyoruz. Bu ürünleri dondurmayla buluşturuyoruz. Yerelden genele Trabzon'un bir dondurması var. Lokdo olarak biz buna ön ayak olduk. Artık bundan sonra el birliğiyle bir dondurma sektörünün oluşması en büyük dileğimdir" ifadelerini kullandı.
İSTANBUL VE ANKARA’NIN ARDINDAN HEDEF AVRUPA
Coğrafi işaretin sade dondurma için alındığını belirten Aktürk, meyveli dondurmaların da Trabzon’un sade dondurması temel alınarak üretildiğini söyledi.
Aktürk: "Coğrafi işareti alınan sade dondurma. Ama bizim üretimimizde meyveli olarak yapılan dondurmaların hepsi Trabzon'un sade dondurmasından yapılıyor. Bütün meyveleri salep ve süt ile buluşturuyoruz. Onun da ayrı bir yöntemi var. Avrupa ile görüşmelerimiz sürüyor. İnşallah onu başaracağız. Altyapısını oluşturduk. Bu şehirdeki üretimi sadece bu şehirde tükettiğimiz zaman bu şehre bir faydası olmaz. Bu şehirde üretip ülkenin dışına ürünümüzü pazarlarsak hem şehir, hem biz, hem köylü kazanır" dedi.
Tescilin ardından Trabzon dondurmasının İstanbul ve Ankara’da yaygınlaştırılması hedeflenirken, ürünün sonraki aşamada Avrupa pazarına açılması planlanıyor.
