Kış mevsiminin yaklaşmasıyla günlerin kısalması, güneş ışığından daha az yararlanılması ve hava sıcaklıklarının düşmesi ruh sağlığını etkileyebiliyor. Bu dönemde ortaya çıkan yorgunluk, uyku hali, isteksizlik ve sosyal yaşamdan uzaklaşma gibi belirtiler mevsimsel depresyonla ilişkili olabiliyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (PUAM) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Meral Öğütçü, belirtilerin her yıl benzer dönemlerde görülmesi ve iki haftadan uzun sürmesi durumunda profesyonel destek alınması gerektiğini belirtti.
MEVSİMSEL DEPRESYON GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLEYEBİLİYOR
Mevsimsel depresyonda diğer depresyon türlerinde görülen çökkün ruh hali, daha önce keyif alınan etkinliklere karşı ilgi ve istek kaybı, yorgunluk, enerji azalması ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, bu belirtilere uyku ve beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklerin de eşlik edebildiğini ifade ederek, "Normalden daha fazla uyuma, sabahları uyanmakta güçlük çekme, uzun süre uyunmasına rağmen dinlenmiş hissetmeme, iştah artışı, özellikle karbonhidratlı yiyeceklere yönelme ve kilo alma da belirtiler arasında yer alıyor. Kişi kendisini sürekli yorgun hissedebilir, zihnini toparlamakta ve günlük işlerine odaklanmakta zorlanabilir. Mevsimsel depresyonun ortaya çıkmasında gün ışığının azalmasının önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Gün ışığı, vücudumuzun biyolojik saatinin, yani uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesine yardımcı oluyor. Sonbahar ve kış aylarında gün ışığından daha az yararlanmak, bazı kişilerde bu biyolojik ritmin değişmesine yol açabiliyor" dedi.

DEPRESYONUN SÜRESİ VE ŞİDDETİ DEĞERLENDİRİLİYOR
Mevsimsel depresyonun değerlendirilmesinde belirtilerin ne kadar sürdüğü ve hangi dönemlerde tekrarlandığı önem taşıyor. Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, ruhsal çöküntünün veya daha önce keyif alınan etkinliklere karşı belirgin ilgi kaybının diğer depresif belirtilerle birlikte en az iki hafta boyunca neredeyse her gün devam etmesinin depresyon açısından değerlendirme gerektirdiğini belirtti. Mevsimsel depresyondan söz edilebilmesi için depresif dönemlerin en az iki yıl boyunca yılın benzer zamanlarında ortaya çıkması ve belirli dönemlerde düzelmesi beklendiğini aktaran Öğütçü, tanısal değerlendirmede dikkate alınan diğer koşulları da, "Ruhsal çökme veya daha önce keyif alınan etkinliklere karşı belirgin ilgi kaybının, diğer depresif belirtilerle birlikte en az iki hafta boyunca neredeyse her gün devam etmesi, depresyon açısından değerlendirme yapılması gerektiğine işaret eder. Mevsimsel depresyondan söz edebilmek için depresif dönemlerin en az iki yıl boyunca yılın benzer dönemlerinde ortaya çıkması ve belirli dönemlerde düzelmesi beklenir. Ayrıca bu iki yıllık süreçte mevsimsel olmayan depresif dönemlerin bulunmaması ve yaşam boyunca mevsimsel dönemlerin belirgin biçimde daha fazla olması da tanısal değerlendirmede dikkate alınır. Ancak bu, kişinin psikolojik destek almak için belirli bir süre beklemesi gerektiği anlamına gelmez. Belirtilerin ne kadar süredir devam ettiğinden bağımsız olarak, kişi kendisini çökkün hissediyorsa, günlük yaşamında zorlanıyorsa veya yaşadığı güçlüklerle baş etmekte desteğe ihtiyaç duyuyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurabilir. Psikolojik destek almak için mutlaka bir depresyon tanısının söz konusu olması gerekmez" diye konuştu.
GÜNLÜK RUTİNLERİN KORUNMASI ÖNEM TAŞIYOR
Kış aylarında ortaya çıkan depresif belirtilerin etkilerini azaltmak için günlük alışkanlıkların sürdürülmesi gerekiyor. Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, özellikle uyku düzeninin korunması, gün ışığından yararlanılması ve fiziksel aktivitenin devam ettirilmesinin önemine dikkat çekti. Sabah saatlerinde doğal gün ışığına maruz kalmanın ve gün içerisinde dışarıda zaman geçirmenin biyolojik ritmin düzenlenmesine katkı sağlayabileceğini belirten Öğütçü, sosyal ilişkilerin sürdürülmesinin de ruh sağlığı açısından önemli olduğunu ifade etti. Öğütçü, bu dönemde günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenleri, "En önemli noktalardan biri, isteğimiz azalsa bile günlük rutinlerimizden mümkün olduğunca vazgeçmemektir. Uyku düzenine dikkat etmek, benzer saatlerde yatıp kalkmak ve gün ışığından yararlanmak önemlidir. Özellikle sabah saatlerinde doğal gün ışığına maruz kalmak ve gün içerisinde dışarıda zaman geçirmek, biyolojik ritmimizin düzenlenmesine katkıda bulunur. Düzenli fiziksel aktiviteyi sürdürmek de hem fiziksel hem de psikolojik sağlığımız açısından faydalıdır. Sosyal ilişkilerimizi ve bize keyif veren etkinlikleri devam ettirmek de önem taşır. Çünkü sosyal destek, ruh sağlığımızı koruyan önemli faktörlerden biridir" diye aktardı.




