Avrupa Uzay Ajansının süper kütleli kara delikleri konu alan filmi, yapay zeka desteğiyle Türkçeye çevrilip seslendirildi. Film, 14 metre çapındaki kubbeye 4K çözünürlüğünde yansıtılarak ziyaretçilere sunuluyor.
Astrofizikçi ve yapay zeka uzmanı Serdar Utku Kartal'ın üretken yapay zeka kullanarak Türkçeye uyarladığı Avrupa Uzay Ajansının (ESA) "Süper Kütleli Kara Delikler" adlı planetaryum filmi, Eskişehir'deki Sabancı Uzay Evi'nde izleyiciyle buluşuyor.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Bilim Deney Merkezi ve Sabancı Uzay Evi'nde planetaryan (planetaryum görevlisi) olarak görev yapan Kartal, önemli bir bölümü yabancı dilde hazırlanan planetaryum filmlerini yapay zeka desteğiyle Türkçeye uyarlıyor.
Planetaryum, gök cisimlerinin yapay görüntülerinin özel projektörler aracılığıyla kubbe şeklindeki bir tavana yansıtıldığı gösteri salonu olarak kullanılıyor.
KARA DELİKLER FİLMİ TÜRKÇEYE UYARLANDI
Kartal, her yaştan bilimsevere evrenin en büyük gizemleri arasında yer alan kara deliklerin oluşumunu ve büyüklüğünü bilimsel ve eğlenceli bir dille anlatmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda Avrupa Uzay Ajansının "Süper Kütleli Kara Delikler" adlı filmi, üretken yapay zeka kullanılarak Türkçeye uyarlandı. Film, Sabancı Uzay Evi'nin 14 metre çapındaki kubbesine 4K çözünürlüğünde yansıtılıyor. Böylece ziyaretçiler, süper kütleli kara deliklerin konu edildiği yapımı kubbe ortamında izleme imkanı buluyor.
FİLM YAPAY ZEKA İLE HAZIRLANDI
Serdar Utku Kartal, bilimsel çalışmaların en fazla ilerlediği alanlardan biri olan yapay zeka ile uzay çalışmalarını bir araya getirmeyi hedeflediğini söyledi. Uzay evinde gösterilecek filmleri ziyaretçiler için Türkçeye çevirmeleri gerektiğini belirten Kartal, süper kütleli kara deliklerin doğasını ve uzaydaki rollerini anlatan "Süper Kütleli Kara Delikler" filminin bu çalışmaların en önemli örneklerinden biri olduğunu ifade etti.
Kartal, filmin yapay zeka aracılığıyla Türkçeye çevrildiğini belirterek, "Filmin özgün senaryosu üretken yapay zeka tarafından tamamen Türkçeye uyarlandı. Sonrasında da Türkçe seslendirmesi yine yapay zeka tarafından yapıldı. Elbette bu süreç bir düğmeye basarak, buradan sunucu almaktan ibaret değil. Bilimsel kavramların doğruluğundan telaffuzlara, anlatım yöntemlerinden görüntü ve ses ayarlarındaki uyumlara kadar bütün aşamalar benim denetimimde yürütüldü. Türkiye'de yapay zekayla seslendirilmiş ilk planetaryum filmini burada vizyona soktuk" diye konuştu.
AMAÇ BİLİMSEL İÇERİĞİ TÜRKÇE OLARAK İZLEYİCİYE ULAŞTIRMAK
Kartal, bilimsel bir kaynağın insanların kendi dillerinde ve güçlü bir anlatımla deneyimlenebilmesini amaçladıklarını vurguladı. Bu çalışmayla ilgili Kartal, "Ben filmi indirdim, çevirisini yaptım, daha sonrasında yapay zekayla seslendirdim ve yüz binlerce dolar harcanabilecek bir film için hiçbir masraf yapmadan ziyaretçilerimize böyle bir gösterim kazandırmış olduk" dedi.
GÖRÜNTÜLER 14 METRELİK KUBBEDE BİRLEŞTİRİLİYOR
Sabancı Uzay Evi'ndeki planetaryum sisteminin çalışma biçimi hakkında da bilgi veren Kartal, iki projektör ve toplam dört lambanın kullanıldığını anlattı. Kartal, 14 metre çapındaki kubbenin farklı bölümlerine yansıtılan görüntülerin birleştirilerek 4K çözünürlüğünde görüntü oluşturulduğunu belirterek, "İki tane projeksiyonumuz ve bu iki tane projeksiyonda toplamda dört tane lambamız var. 14 metre çapında bir kubbemiz var. Bu kubbenin dörtte bir yerine birer tane lambayı yansıtarak bu görüntüler birleştiriliyor ve 4K çözünürlüğünde bir görüntü sağlanmış oluyor. Ziyaretçiler de aslında uzayı tam olarak 3 boyutta olmasa da 3 boyuta yakın bir şekilde daha fazla deneyimleyebiliyorlar" diye aktardı.
KUBBEDEKİ GÖSTERİM DERİNLİK HİSSİ OLUŞTURUYOR
Kubbedeki görüntü sisteminin ziyaretçilere uzayı farklı bir duyguyla anlama imkanı verdiğini belirten Kartal, ziyaretçilerin gösterim sırasında yaşadığı deneyimi, "Uzay tamamen soyut bir kavram ama ziyaretçiler, 'sanki o yıldızların içinde geziyormuşuz, yıldızlarla beraber hareket ediyormuş gibi hissediyoruz' diyorlar. Ziyaretçilerimiz bizim burada sadece oturup düz bir alanda değil de kubbesel bir ortamda bir gösterim izledikleri zaman bizim asıl en büyük özelliklerimizden bir tanesi diyeyim, derinlik hissiyatı. Bu derinlik hissiyatını insanlar o hareket esnasında algıladıklarında yatar koltuklarda seyrettikleri için sanki o uzay yolculuğuna kendileri çıkmış gibi hissediyorlar." ifadeleriyle aktardı.
