PELİN PEKEDİS - EGE TELGRAF - Bilgisayar fanı, cihazın içindeki ısıyı dengelemek için çalışır. İşlemci, ekran kartı ve diğer parçalar yoğun çalıştığında daha fazla ısı üretir. Fan da bu ısıyı dışarı atmak için hızlanır. Bu nedenle fan sesinin yükselmesi çoğu zaman bilgisayarın o anda daha fazla zorlandığını gösterir. Ancak bu zorlanma her zaman oyun, ağır program ya da video düzenleme nedeniyle olmaz. Basit gibi görünen internet tarayıcısı bile fazla sekme ve yoğun içerikle bilgisayarı yorabilir.
TARAYICI SEKMELERİ İŞLEMCİYİ NASIL YORAR?
Her açık sekme bilgisayarda belirli bir kaynak kullanır. Bazı sekmeler yalnızca yazı içerirken bazıları video, reklam, canlı bildirim, otomatik yenilenen içerik, animasyon veya arka plan veri akışı çalıştırır. Kullanıcı o sekmeye bakmasa bile sayfa arka planda işlem yapmaya devam edebilir. Bu durum işlemcinin sürekli aktif kalmasına neden olur. İşlemci yoruldukça ısı artar, ısı arttıkça fan daha hızlı dönmeye başlar. Sonuçta bilgisayar bir anda sesli çalışıyormuş gibi hissedilir.
ÇOK SAYIDA SEKME AÇIK KALDIYSA PERFORMANS DÜŞEBİLİR
Birçok kişi gün içinde araştırma yaparken, haber okurken, video izlerken veya çalışma sırasında onlarca sekme açar. Ancak bu sekmeler kapatılmadığında bilgisayarın belleği dolar. Bellek kullanımı arttıkça sistem yavaşlayabilir. Bilgisayarın fan sesi yükseliyor, tarayıcı geç tepki veriyor, sayfalar donuyor veya cihaz ısınıyorsa açık sekme sayısı kontrol edilmelidir. Kullanılmayan sekmeleri kapatmak çoğu zaman hızlı bir rahatlama sağlayabilir.
VİDEO SAYFALARI VE SOSYAL MEDYA DAHA FAZLA KAYNAK TÜKETİR
Her sekme aynı yükü oluşturmaz. Video oynatan sayfalar, sosyal medya akışları, harita uygulamaları, çevrim içi toplantı sayfaları ve reklam yoğun siteler bilgisayarı daha fazla yorabilir. Özellikle otomatik video oynatan siteler arka planda bile işlemciyi çalıştırabilir. Bir sekmede video durdurulmuş gibi görünse bile sayfa tamamen kapanmadıysa bazı işlemler devam edebilir. Bu yüzden yalnızca sekmeyi küçültmek veya başka sekmeye geçmek her zaman yeterli olmayabilir.
REKLAMLAR VE OTOMATİK YENİLENEN SAYFALAR ETKİLİ OLABİLİR
Bazı internet siteleri arka planda sürekli veri yeniler. Haber siteleri, borsa sayfaları, sosyal medya panelleri ve canlı skor sayfaları düzenli olarak güncellenir. Bu da tarayıcının daha fazla kaynak kullanmasına yol açabilir. Reklam yoğun sayfalarda ise görsel, video ve animasyonlar işlemci yükünü artırabilir. Kullanıcı yalnızca bir haber okuduğunu düşünse bile sayfa arka planda birçok öğeyi çalıştırıyor olabilir.
TARAYICI EKLENTİLERİ DE BİLGİSAYARI YORABİLİR
Tarayıcıya yüklenen eklentiler de performansı etkileyebilir. Reklam engelleyiciler, çeviri araçları, indirme eklentileri, güvenlik eklentileri, alışveriş takip araçları ve not alma uzantıları arka planda çalışabilir. Çok fazla eklenti yüklüyse tarayıcı açılışı yavaşlayabilir, sekmeler geç yanıt verebilir ve fan daha sık devreye girebilir. Kullanılmayan eklentiler devre dışı bırakılmalı veya kaldırılmalıdır.
GÖREV YÖNETİCİSİYLE HANGİ SEKME YORUYOR GÖRÜLEBİLİR
Bilgisayar fanı yükseldiğinde hangi programın sistemi yorduğunu anlamak için görev yöneticisi kontrol edilebilir. Windows’ta Görev Yöneticisi, Mac’te Etkinlik Monitörü işlemci ve bellek kullanımını gösterir. Bazı tarayıcıların kendi görev yöneticisi de bulunur. Bu alanlarda hangi sekmenin veya uygulamanın fazla kaynak kullandığı görülebilir. Özellikle tek bir sekme çok yüksek işlemci kullanıyorsa kapatmak fan sesini azaltabilir.
BİLGİSAYAR ISINIYORSA SADECE SEKMELERE BAKMAK YETMEZ
Fan sesinin yükselmesi tarayıcı sekmelerinden kaynaklanabilir; ancak tek neden bu değildir. Bilgisayarın hava kanalları tozla dolmuşsa, fan kirlenmişse, cihaz yatak veya koltuk üzerinde kullanılıyorsa ısı daha hızlı artabilir.
Laptoplar düz ve sert bir zeminde kullanılmalıdır. Hava çıkışlarının kapanması fanın daha fazla çalışmasına neden olur. Tarayıcı sekmeleri azaltılsa bile cihaz hava alamıyorsa fan sesi devam edebilir.
LAPTOPU YATAKTA KULLANMAK FAN SESİNİ ARTIRABİLİR
Laptopu yatak, koltuk, battaniye veya diz üstünde uzun süre kullanmak hava girişlerini kapatabilir. Bu durumda bilgisayarın içi daha hızlı ısınır. Fan daha yüksek hızda çalışır ve ses artar.
Eğer fan sesi özellikle yatakta kullanım sırasında yükseliyorsa sorun yalnızca yazılımsal olmayabilir. Cihazın altı açık kalmalı, mümkünse masa üzerinde kullanılmalıdır.
GÜNCELLEMELER VE VİRÜS TARAMALARI DA ETKİLİ OLABİLİR
Bilgisayar arka planda güncelleme yapıyorsa, dosya indeksliyorsa veya virüs taraması çalıştırıyorsa fan sesi yükselebilir. Kullanıcı yalnızca tarayıcı açık sanabilir; fakat sistem aynı anda başka işlemler de yapıyor olabilir.
Bu nedenle fan sesi yükseldiğinde arka planda çalışan uygulamalar da kontrol edilmelidir. Özellikle bilgisayar yeni açıldığında otomatik çalışan programlar işlemciyi yorabilir.
TARAYICI ÖNBELLEĞİ VE ÇEREZLER BİRİKEBİLİR
Uzun süre temizlenmeyen tarayıcı önbelleği, geçmiş veriler ve çerezler de performansı etkileyebilir. Tarayıcı ağır açılıyor, sayfalar geç yükleniyor ve fan sık sık hızlanıyorsa tarayıcı bakımı yapılabilir.
Ancak önbellek temizlerken kayıtlı şifreler, oturumlar ve site verileri konusunda dikkatli olunmalıdır. Gerekirse yalnızca önbellek ve geçici dosyalar temizlenmelidir.
ESKİ BİLGİSAYARLARDA ETKİ DAHA BELİRGİN OLUR
Yeni bilgisayarlar çok sayıda sekmeyi daha rahat kaldırabilir. Ancak eski işlemcili, az RAM’li veya depolama alanı dolu bilgisayarlarda tarayıcı yükü daha hızlı hissedilir. Bu cihazlarda birkaç ağır sekme bile fanın hızlanmasına neden olabilir.
Eski bilgisayarlarda sekme sayısını sınırlamak, başlangıç programlarını azaltmak ve gereksiz uygulamaları kapatmak performansı artırabilir.
