Türkiye ile Suriye arasındaki fayların deprem geçmişini araştırmak amacıyla kapsamlı bir saha çalışması başlatıldı. AFAD’ın koordinasyonunda bir araya gelen 20 kişilik ekip, sınırın iki tarafına uzanan faylarla Suriye topraklarındaki hatları inceledi. Araştırmada, 6 Şubat 2023 depremlerinde kırılmayan fayların özelliklerine ve geçmişte ürettikleri depremlerin izlerine odaklanıldı.
ALTI FAY İNCELEMEYE ALINDI
Türkiye ve Suriye’deki üniversitelerden deprem uzmanları ile MTA ve AFAD yetkililerinin katıldığı çalışmada, Ölü Deniz Fayı ile bağlantılı Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları değerlendirildi. Suriye’de bulunan Afrin, Sarmada ve Armanaz faylarında da arazi incelemeleri yapıldı. Türkiye ekibinde, AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar’ın koordinatörlüğünde Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA’dan Hasan Elmacı yer aldı.
BEŞ GÜNLÜK ÇALIŞMADA HENDEK YERLERİ BELİRLENDİ
AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye tarafındaki fayların önemli bir kısmının 6 Şubat depremlerinde kırıldığını hatırlattı. Suriye’deki sınır ötesi fayların geçmişini ortaya çıkarmak için çalışma yürüttüklerini belirten Sözbilir, ilk incelemeleri şöyle anlattı: “Öncelikle Afrin, Armanaz ve Sarmada fayları üzerinde arazide inceleme yaptık. Oradaki fayların özelliklerine göre farklı kesimlerinde hendek yerlerini belirledik. Bir sonraki gelişimizde bu faylar üzerinde belli ölçeklerde hendek açacağız.” Uzman ekip, beş gün boyunca yürüttüğü saha çalışmasında gözlem yapılan her fay üzerinde en az iki hendek yeri saptadı.
TÜRKİYE’YE UZANAN HATLAR DA ARAŞTIRILIYOR
Bazı fayların iki ülkenin topraklarından geçtiğine dikkat çeken Sözbilir, Kilis’ten güneye uzanan hatların da bulunduğunu söyledi. Ölü Deniz Fay zonunun Kahramanmaraş’tan Kızıldeniz’e kadar yaklaşık bin kilometre boyunca uzandığını belirten Sözbilir, araştırmanın yanıt aradığı soruları şu sözlerle aktardı: “Bu fayların önemli bir bölümü 500 ila 2000 yıldır kırılmamış görünüyor. Dolayısıyla bizim için yakın gelecekte kırılma tehlikesi olan faylar hangileri bunları bilmek istiyoruz. Bu faylar son depremi ne zaman yaptı? Ne kadar vaktimiz var, tüm bunları öğrenmek istiyoruz. Türkiye ve Suriye arasındaki faylar bu şekilde ilk kez inceleniyor. Fayları bilimsel olarak tanımaya çalışıyoruz.”
GEÇMİŞ DEPREMLERİN İZLERİ TOPRAKTA ARANACAK
Ekip, AFAD’ın belirleyeceği takvim doğrultusunda yeniden bölgeye giderek hendek çalışmalarına başlayacak. Sözbilir’in verdiği bilgiye göre hendekler 20–30 metre eninde ve 3–4 metre derinliğinde açılacak. Araştırmanın sonraki aşamasında toplanan örnekler analiz edilecek. Elde edilen bulgularla fayların geçmiş depremlerine ilişkin kayıtların ortaya çıkarılması amaçlanıyor. Sözbilir, çalışmanın hedefini şöyle açıkladı: “Fayın geçmişini göreceğiz, örnekler toplayacağız, onlar analize gidecek. Elde edeceğimiz verilere göre fayların eski depremlere ait kayıtlarını ortaya çıkaracağız. Tüm bunların ardından bölgedeki fayların Suriye ve Türkiye için ne kadar tehlike oluşturacağı belirlenmiş olacak.”




