NİHAT AK-EGE TELGRAF-Osmanlı’dan bu yana çeşitli meşrubatlar içme bahanesiyle köylerde, mahallelerde ve semtlerde yaşayan halkın ilgi gösterdiği kahvehaneler bir bir yok oluyor. Yaklaşık 5 asırdır çay ve kahvenin tadına varılırken, sosyalleşme mekanları ciddi bir krizin pençesinde can çekişiyor.
HALKIN NABZI BURADA
Nice padişahların çok istemesine rağmen kahvehaneleri kapatmaya muktedir olamadığını belirten İzmir Kahveciler Esnaf Odası Başkanı İsmail Hakkı Kırdı, “Kahve evi anlamına gelen kahvehanenin bir kültür halini alması rastlantı değildir. Kısa adıyla biz kahve deriz bu evlere. Osmanlı döneminde açılmaya başlayan kahveler yaygınlaşarak insanların kendi bölgelerinde bir sosyalleşme sebebi olmuştur. Kimi zaman ticaretin nabzının attığı, kimi zaman halkın tansiyonunun ölçülebildiği mekanlar olmuştur kahvehaneler. Balıkçılar kahvesi, nakliyeciler kahvesi, emekliler ve esnaf kahvesi gibi isimler alan mekanlarımız aynı çevreye sahip insanların hasbihal ettiği yerler olmuştur. Meddahların, mukallitlerin canlandırma anlatımlarıyla vatandaşın moralini yükseltmiştir kahvehanelerimiz. Bazı Osmanlı padişahları çok istemesine rağmen halkın büyük ilgi gösterdiği kahvehaneleri kapatmaya muktedir olamamıştır” dedi.
TERAPİ MEKANLARI
Toplumsal mirası yaşatmak için esnafın hayli zorlandığına dikkati çeken Başkan Kırdı, “Bizim kahvehanelerimizin müdavimleri vardır. Kahveye çıkmak onların olmazsa olmazıdır. Bir kısmı şafak sökmeden kahveye gider, ilk çayı yudumlarken gazeteleri okur. Okudukları haberin etkisiyle etrafa laf söyler. Bir kısmı zeka gerektiren, oyunlar bilmeyi gerektiren damanın ilgilisidir. Etraflarında top patlasa duymazlar. Bir taşı bir sonraki yere götürmek için kılı kırk yararlar. Kimi şansa inanır tavla oynar. Zar tutulmaması için kimi fincanın içinden zar atılmasını ister. Kağıt oynayanlar kart sayar. Şakalar havada uçuşur. Evlerinde bile mal edemeyecekleri ucuzlukta içilen çaylar kahveler aslında işin bahanesidir. “Gönül ne kahve ister ne kahvehane, gönül muhabbet ister kahve bahane” derler ya, işte o hesap. Kahvehaneleri bir hafta kapatsanız psikologların bir hafta sonra müşteri katlanır. Halkın moralini yüksek tutmak isteyen iktidar kahvehaneleri destekleyerek açık kalmasını sağlar. Adam evden çıkar, stresini atar, psikolojisini düzeltir. Evine pozitif duygularla döner” ifadelerini kullandı.
TOPLUMSAL HAYATIN PARÇASI
Girdi maliyetlerinin esnafı zor durumda bıraktığına vurgu yapan Başkan Kırdı, “Kiralar aldı başını gitti. Mülk sahipleri bir yılda iki üç ara zam yapma peşinde. Elektrik, su, doğal gaz, çay, şeker ve kahve fiyatları vites yükseltiyor. Kahvehaneler dar gelirli dostudur. Dar gelirlilerin de alım gücü düştü. Millet evinden çıkmaya çekiniyor. Online sohbetler, online oyunlar yüz yüzenin yerini tutmuyor. Girdi maliyetleri artan esnafımız satışları da düşünce mecburen yıllardır emek verdiği kahve evlerini kapatıyor. Üçer beşer kahvehaneler kapanıyor. Bir kahvehane kapandığında müdavimleri toplu olarak birkaç kilometre uzaktaki başka bir kahvehaneye gidiyor. Neden? Sosyal çevreleri bozulmasın diye! Gerek merkezi yönetimin gerekse yerel yönetimlerin sosyal sorumluluk kapsamında kahvehanelere destek vermesi toplumsal hayatı kolaylaştırır. Yöneticiler tarafından üvey evlat gibi görülmemelidir kahvehaneler” diye konuştu.
‘BARİSTA YETİŞTİRİYORUZ’
Genç kuşağın kahvehane kültüründen uzaklaştığını vurgulayan Başkan Kırdı, “Doğar doğmaz eline akıllı telefon, tablet ve online cihazlar alan bir nesil yetişiyor. Pandeminin de etkisiyle bu jenerasyonun farklı eğilimleri var. Yaşam tarzı, kültür ve tüketim alışkanlıkları farklılık gösteriyor. Geleneksel kültür yerine popüler kültür tercih ediliyor. Gerek meslektaşlarımızın bu değişime ayak uydurmaları gerekse bu değişimi yakalamak isteyen vatandaşımız için eğitim kursları düzenliyoruz. Barista eğitimi ders içerikleri arasında kahve yapımı ve sunumu, kahve çeşitleri, kahve makinesi kullanımı, latte art yapımı, kahve dükkanı işletmeciliği gibi konular yer alıyor. Barista kursu ve sertifika programı, kahve tutkunları için hem keyifli hem de faydalı bir eğitim. Bu eğitimi alanlar, kahve dükkanlarında çalışabilir, kendi işlerini kurabilir veya hobilerini geliştirebilir. Geleneksel kahvehane çalıştıran üyelerimiz kendilerini geliştirebilirler” ifadelerini kullandı.
