Tarım ve Orman Bakanlığı, peynir üretimi ve satışına ilişkin kuralları değiştirdi. Yeni düzenlemeyle peynirlerde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soyanın ve süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile üretimden tüketime kadar birçok alanda yeni şartlar getirildi. Peynir etiketlerinde kullanılabilecek ifadeler yeniden belirlenirken ürünlerin 10 derecenin altında muhafaza edilmesi zorunlu hale geldi. İşletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı.
BİRÇOK ÜRÜNÜN KULLANIMI YASAKLANDI
Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle 2015 tarihli önceki tebliğ yürürlükten kaldırılırken peynirlerin üretim, işleme, muhafaza, taşıma ve piyasaya arzına ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Tebliğ kapsamında peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin, süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Bu yasağın tek istisnası ise çeşnili taze peynirler oldu. Söz konusu ürünlerde stabilizör amacıyla, teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.
4 AY OLĞUNLAŞTIRMA ŞARTI
Yeni düzenlemeyle çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin satışına ilişkin şartlar da değişti. Termizasyon, çiğ sütün işlenmeden veya pastörizasyondan önce raf ömrünü uzatmak ve içerdiği mikroorganizma (bakteri) sayısını azaltmak amacıyla uygulanan hafif bir ısıl işlem olarak tanımlanıyor. Bu yöntemle işlem görmüş ya da çiğ sütten üretilen söz konusu peynirlerin, en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek. Olgunlaştırılmadan satışa çıkarılacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.
ETİKETLERDE 3 MİLİMETRE ŞARTI
Tebliğle birlikte peynirlerin etiketlerinde bulunması gereken bilgiler ve kullanılabilecek ifadeler de yeniden düzenlendi. Buna göre ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, etiketlerde ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl şeklinde yazılacak. Ayrıca peynirin olgunlaştırma süresinin de etikette bulunması zorunlu olacak. Etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadelerin kullanılmasına izin verilmeyecek. Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanarak etikette belirtilecek.
ÇEŞNİLİ PEYNİRLERDE ORAN SINIRI BELİRLENDİ
Yeni tebliğle çeşnili peynirlerin içeriğindeki çeşni miktarlarına da sınır getirildi. Buna göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak. Üretiminde şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde ilave şeker oranının da belirtilmesi gerekecek. En az 120 gün boyunca olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde "eski" ibaresinin kullanılmasına izin verilecek.
ÇİĞ SÜTTEN ÜRETİLEN PEYNİRLERDE UYARI ZORUNLU OLACAK
Prosesinde pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem bulunmayan çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütlerden üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerine özel bir uyarı eklenecek. Bu ürünlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde "çiğ sütten üretilmiştir" ifadesinin bulunması zorunlu olacak. Tebliğ kapsamındaki peynirlerin etiketlerinde ürünün piyasaya sunuluş biçimine, üretim tekniğine, şekline ve kullanım amacına göre bazı ifadeler de kullanılabilecek. "Sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen" ve "tost, pizza yapımında kullanılabilir" gibi ibarelere izin verilecek. Ancak bu ifadelerin tek başına ürün adı olarak kullanılması, ürün adı algısı oluşturması veya ürün adının yazıldığı puntodan daha büyük yazılması mümkün olmayacak.
10 DERECENİN ALTINDA MUHAFAZA EDİLECEK
Düzenlemeyle peynirlerin muhafaza edilmesi, taşınması ve piyasaya sunulması sırasında uygulanacak sıcaklık koşulları da belirlendi. Buna göre peynirlerin söz konusu süreçlerin tamamında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak. Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak piyasaya sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması yasaklandı.
30 NİSAN 2027'YE KADAR SÜRE VERİLDİ
Yeni tebliğde, mevcut gıda işletmecilerinin düzenlemeye uyum sağlaması için geçiş süreci de belirlendi. İşletmelere yeni hükümlere uygun üretim ve satış yapabilmeleri için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya arz edilmiş peynirler, raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.
