Aksaray’ın Güzelyurt ilçesinde bulunan Yüksek Kilise, 1800’lü yıllarda Rumlar tarafından Rahipler Okulu olarak inşa edildi. Günümüzde Yüksek Kilise adıyla bilinen yapı, Analipsis Tepesi’nde dik kayalıkların üzerine taş oyularak yapıldı.
Tarihî yapının içinde Bizans döneminden kalma bir şapel yer alıyor. Tunç ve Demir Çağı’na ait Kalkolitik yerleşmelerin yanı sıra Hitit, Roma ve sonraki uygarlıklardan izler de bölgede görülebiliyor.
Yüksek Kilise’de su toplama deposu ve toplantı yeri de bulunuyor. Güzelyurt Göleti manzarasına sahip olan tarihî yapı, her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor.
TARİHİ AKERAMİK NEOLİTİK DÖNEM’E KADAR UZANIYOR
Yüksek Kilise’nin tarihî geçmişini anlatan Tarihçi Yazar Dr. Mustafa Fırat Gül, bölgenin Akeramik Neolitik dönemden itibaren önemli bir yerleşim alanı olarak kullanıldığına dikkat çekti.
Yapının resmî kayıtlarda Analipsis Church, yani Analipsis Kilisesi olarak da geçtiğini belirten Gül: "Yüksek Kilise, resmi kayıtlarda Analipsis Church, yani Analipsis Kilisesi de derler. Fakat bu tepenin adı da Analipsis Tepesi diye geçer. Analipsis, teolojide ve edebiyatta kullanılan iki kavramdır. Buradaki, tahmin edeceğiniz gibi, teolojik bir kavramdır. Hazreti İsa'nın göğe yükselmesine Analipsis terimi kullanılır. Buraya da Analipsis Tepesi diyorlar."
İKİ TOPLUM BİRLİKTE YAŞIYORDU
Yüksek Kilise’nin tarihî öneminin yalnızca mimarisi ve arkeolojik geçmişiyle sınırlı olmadığını belirten Dr. Mustafa Fırat Gül, bölgenin geçmişte gayrimüslimlerle Müslümanların birlikte yaşadığı yerlerden biri olduğunu söyledi.
Gül, 1924’teki büyük mübadeleye kadar bölgede iki toplumun bir arada yaşadığını ifade ederek tarihî belgelere ilişkin değerlendirmesini şöyle sürdürdü: "Bilindiği üzere mübadeleye kadar, 1924'teki büyük mübadeleye kadar burada gayrimüslimlerle Müslümanlar birlikte yaşamıştı. Belgelere göre aralarında hiçbir kavga, gürültü vesaire de olmamıştır."
GÜZELYURT’UN TARİHİNDE ANALİPSİS TEPESİ’NİN YERİ
Günümüzde Güzelyurt adıyla bilinen Gelveri’nin geçmişte gayrimüslim nüfusun yoğun olarak yaşadığı yerleşimlerden biri olduğunu belirten Dr. Mustafa Fırat Gül, bölgede Hristiyanlık tarihine ilişkin izlerin de görülebildiğini dile getirdi.
Analipsis Tepesi’nin bu açıdan önemli bir yere sahip olduğunu söyleyen Gül: "İşte gayrimüslimlerin yoğun olarak yaşadığı Gelveri'de ki günümüz adı Güzelyurt'tur, burada Hazreti İsa'nın havarilerinin varlığını, daha doğrusu izini, ismen ve cismen görebiliyoruz. Bunlardan en önemlisi de Analipsis Tepesi'dir. Yine arkeolojik kazılar göstermektedir ki bu bölge Akeramik Neolitik dönemden beri kullanılan önemli bir yerleşim alanıdır" dedi.
Yüksek Kilise, farklı dönemlerden izler taşıyan mimarisi, arkeolojik geçmişi ve mübadele öncesi döneme uzanan tarihî hikâyesiyle Aksaray’ın Güzelyurt ilçesindeki önemli kültürel miras alanları arasında yer alıyor.
