EYT kapsamı dışında kalan çalışanların beklediği kademeli emeklilik konusunda henüz yürürlüğe giren yeni bir yasa bulunmuyor. 2000-2008 yılları arasında sigorta başlangıcı olanların emeklilik şartları, mevcut mevzuata göre belirlenmeye devam ediyor.
Kademeli emeklilik beklentisi, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan ve EYT düzenlemesinden yararlanamayan çalışanların gündeminde bulunuyor. Emeklilik yaşının ve prim koşullarının yeniden ele alınmasına yönelik talepler sürerken, TBMM’ye sunulan kanun teklifleri henüz yeni bir emeklilik hakkına dönüşmüş değil.
KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN KESİNLEŞMİŞ TAKVİM YOK
Kademeli emeklilik hakkı getiren yeni bir düzenleme yasalaşmadı. Meclis’e teklif sunulması, tek başına çalışanların emeklilik koşullarını değiştirmiyor.
Düzenlemenin uygulanabilmesi için kanun teklifinin TBMM’de kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Kademeli emekliliğin hangi tarihte çıkacağına ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor.
2000-2008 GİRİŞLİLER İÇİN YENİ HAK OLUŞTU MU?
2000-2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlara yönelik yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi yürürlükte değil. Bu nedenle söz konusu gruptaki kişilerin emeklilik hesapları mevcut şartlar üzerinden yapılıyor.
Yeni bir yasa çıkarılması hâlinde hangi başlangıç tarihlerinin kapsama alınacağı, yaşın düşürülüp düşürülmeyeceği ve prim şartlarının nasıl belirleneceği kanun metniyle netleşecek.
SSK’LILARDA NORMAL EMEKLİLİK İÇİN 7 BİN GÜN
EYT kapsamı dışında kalan ve 30 Nisan 2008’e kadar ilk kez 4A kapsamında sigortalı olanlar için genel normal emeklilik koşulları, kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7 bin prim günü olarak uygulanıyor.
Bu koşullar değerlendirilirken kişinin ilk sigortalılık tarihi ve hizmet kayıtları dikkate alınıyor. Yalnızca prim gününün tamamlanması, yaş şartının da sağlandığı anlamına gelmiyor.
4 BİN 500 GÜNLE EMEKLİLİKTE YAŞ VE SÜRE ŞARTI VAR
Aynı gruptaki 4A sigortalıları için kısmi emeklilikte en az 4 bin 500 prim günü aranıyor. Bunun yanında 25 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması gerekiyor.
Kadınların 58, erkeklerin ise 60 yaşını doldurması şartı da devam ediyor. Dolayısıyla 4 bin 500 prim gününe ulaşmak, tek başına emeklilik için yeterli olmuyor.
2008’DE SİGORTA BAŞLANGICININ AYI DA ÖNEMLİ
2008 yılı içinde sigortalı olan herkes aynı koşullara tabi değil. 1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için farklı prim koşulları uygulanıyor.
Bu dönemde 4A kapsamında normal emeklilik için temel prim şartı 7 bin 200 gün. Yaş koşulu ise primlerin tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak artabiliyor. Kısmi emeklilikte de ayrı şartlar bulunuyor.
BAĞ-KUR VE EMEKLİ SANDIĞINDA ŞARTLAR FARKLILAŞABİLİYOR
SSK kapsamındaki genel koşullar, bütün sigortalılık statülerine doğrudan uygulanmıyor. Bağ-Kur kapsamındaki 4B’liler ile Emekli Sandığı kapsamındaki 4C’lilerin emeklilik şartları farklılık gösterebiliyor.
Bu nedenle emeklilik tarihi hesaplanırken başlangıç yılıyla birlikte hangi statüde çalışıldığı ve hizmet kayıtlarının durumu da değerlendirilmeli.
2026 yılı için yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin resmî yaş ve prim tablosu açıklanmış değil.
İnternette 2000, 2001, 2002 ve sonraki yıllarda sigortalı olanlara farklı emeklilik yaşları gösteren tablolar, kanunlaşmadıkları sürece geçerli şartlar olarak kabul edilemez. Olası bir düzenlemede kapsam ve koşullar resmî kanun metniyle belli olacak.
EMEKLİLİK HESABINDA HİZMET KAYITLARI ESAS ALINIYOR
Kişisel emeklilik tarihinin belirlenmesinde SGK hizmet dökümü, sigorta başlangıcı ve prim bilgileri birlikte kontrol edilmeli.
Mevcut şartlar hakkında SGK’nın 4A emeklilik bilgilendirmesi ve emeklilik hesaplama uygulamasından yararlanılabiliyor. Kademeli emeklilik beklentisi ise yeni bir düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut emeklilik koşullarını değiştirmiyor.
