Kış hazırlıklarının başlamasıyla birlikte mutfakta uzun süre saklanabilecek pratik tarifler yeniden gündeme geliyor. Özellikle kahvaltılarda, çay saatlerinde ve ani gelen misafirler için tercih edilen börekler, önceden hazırlanarak derin dondurucuda muhafaza edilebiliyor. Peynirli, patatesli veya farklı iç harçlarla hazırlanan kışlık börekler, doğru saklama yöntemiyle aylar sonra da tüketilebiliyor. Ancak böreklerin dondurucudan çıkarıldığında dağılmaması, yufkalarının birbirine yapışmaması ve pişirildiğinde çıtır olması için hazırlık aşamasında bazı ayrıntılara dikkat edilmesi gerekiyor. Peki, kışlık börek nasıl yapılır, buzluğa nasıl konur ve kaç ay saklanabilir? İşte evde kışlık börek hazırlamanın püf noktaları...
HANGİ MALZEMELER GEREKİYOR?
Kışlık börek, günlük yufkalar kullanılarak farklı iç harçlarla hazırlanabiliyor. Damak zevkine göre peynirli veya patatesli olarak yapılabilen börekler, sigara böreği, üçgen börek ya da kol böreği şeklinde sarılabiliyor. Buzluk için çıtır börek hazırlarken günlük yufka, tercih edilen iç harç, sıvı yağ ve sos için süt veya soda kullanılıyor. Böreklerin üzerine sürmek için yumurta sarısı, susam ve çörek otu da tercih edilebiliyor.
Öncelikle yufkalar hazırlanacak böreğin şekline uygun olarak kesiliyor. Ardından iç harç yufkaların üzerine yerleştirilerek börekler sarılıyor. Tercih edilen tarife göre yufkaların arasına sıvı yağ, süt veya soda ile hazırlanan sos sürülebiliyor. Böreklerin tamamı hazırlandıktan sonra doğrudan poşetlere doldurulması yerine ön dondurma işleminin uygulanması öneriliyor.
BUZLUĞA ATMADAN ÖNCE BU YÖNTEMİ UYGULAYIN
Kışlık böreklerin dondurucuda birbirine yapışmasını önlemek için ön dondurma yöntemi kullanılabiliyor. Bu işlem sayesinde börekler, daha sonra ihtiyaç duyulan miktarda poşetten tek tek çıkarılabiliyor. Hazırlanan börekler, yağlı kağıt serili geniş bir tepsiye aralarında boşluk bırakılarak diziliyor. Tepsi dondurucuya yerleştirildikten sonra böreklerin yaklaşık 1-2 saat donması bekleniyor.
Yeterince sertleşen börekler, dondurucuya uygun kilitli poşetlere veya kapaklı saklama kaplarına aktarılıyor. Poşetlerin içerisindeki fazla havanın çıkarılması, böreklerin dondurucuda kurumasını ve yüzeylerinde buz kristalleri oluşmasını azaltmaya yardımcı oluyor. Paketlerin üzerine hazırlama tarihi ve iç harç bilgisi yazılması da saklama süresinin takip edilmesini kolaylaştırıyor.
PORSİYONLARA AYIRARAK SAKLAYIN
Dondurucuya kaldırılacak böreklerin tek seferde tüketilebilecek miktarlarda paketlenmesi, kullanım kolaylığı sağlıyor. Özellikle kalabalık aileler için hazırlanan börekler, farklı büyüklüklerdeki saklama poşetlerine paylaştırılabiliyor. Böreklerin şekillerinin bozulmaması için poşetlerin dondurucuda ağır yiyeceklerin altında kalmamasına dikkat edilmesi gerekiyor. Ayrıca hazırlanan böreklerin dondurucuya yerleştirilmeden önce uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi önem taşıyor. Bu yöntemle hazırlanan börekler, ihtiyaç duyulduğunda dondurucudan çıkarılarak pişirilebiliyor.
YUFKA HAMURU NASIL HAZIRLANIR?
Kışlık börek hazırlamanın bir diğer yöntemi ise Anadolu mutfağında uzun yıllardır kullanılan kuru yufka geleneği. Evde hazırlanan hamur, incecik açıldıktan sonra sac veya geniş bir tavada hafifçe pişirilerek kurutuluyor. Kuruyan yufkalar, ihtiyaç duyulduğunda yeniden yumuşatılarak börek yapımında kullanılabiliyor.
Kışlık kuru yufka hazırlamak için 1 kilogram un, yaklaşık 2,5-3 su bardağı ılık su ve 1 yemek kaşığı tuz gerekiyor. İsteğe bağlı olarak yarım çay bardağı sıvı yağ da kullanılabiliyor. Yufkaları açarken un ve buğday nişastasından yararlanılıyor. Hamurun hazırlanması için öncelikle un derin bir yoğurma kabına eleniyor. Unun ortası açıldıktan sonra tuz ve ılık su kontrollü şekilde ekleniyor. Sıvı yağ kullanılacaksa bu aşamada ilave ediliyor. Malzemeler yaklaşık 10 dakika yoğrularak ele yapışmayan, pürüzsüz ve poğaça hamurundan biraz daha sert bir hamur elde ediliyor.
HAMURU DİNLENDİRİN
Hazırlanan hamurun üzeri nemli bir bezle örtülerek oda sıcaklığında yaklaşık 20-30 dakika dinlendiriliyor. Dinlendirme işlemi, hamurun daha kolay açılmasına yardımcı oluyor. Ardından hamur hafifçe yeniden yoğrularak yaklaşık 50-70 gramlık eşit bezelere ayrılıyor. Mandalina büyüklüğündeki bezelerin üzeri temiz bir bezle örtülüyor ve yaklaşık 15 dakika daha dinlendiriliyor.
Dinlenen bezeler, un ve nişasta karışımı kullanılarak oklavayla mümkün olduğunca ince açılıyor. Yufkaların eşit kalınlıkta açılması, pişirme sırasında daha dengeli sonuç alınmasını sağlıyor.
HAFİFÇE PİŞİRİP KURUTUN
İncecik açılan yufkalar, önceden ısıtılmış sac veya geniş bir tavaya yerleştiriliyor. Her iki tarafı da kısa süre pişirilen yufkalar, yüzeylerinde hafif kabarcıklar oluştuğunda çevriliyor. Bu aşamada yufkaların fazla kızarmaması ve yanmaması gerekiyor. Pişirme işlemi tamamlanan yufkalar, temiz bir bez üzerine alınarak tamamen soğuyup kuruyana kadar bekletiliyor. Yufkaların içerisinde nem kalmaması, kuru olarak saklanmaları açısından önem taşıyor. Tamamen kuruyan yufkalar üst üste dizilerek bez torbalara veya karton kutulara yerleştirilebiliyor.
NEMDEN UZAKTA KURUTUN
Evde hazırlanan kuru yufkaların saklandığı ortam, kullanım sürelerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle yufkaların serin, kuru ve nemden uzak bir yerde muhafaza edilmesi gerekiyor. Kış aylarında börek yapılacağı zaman kuru yufkalar hafifçe ıslatılarak yumuşatılıyor. Ardından tepsiye yerleştirilen yufkaların arasına hazırlanan sos ve iç harç ekleniyor. İsteğe bağlı olarak peynirli veya patatesli hazırlanan börekler, fırında ya da tavada pişirilebiliyor.
BUZLUKTAN ÇIKAN BÖREK NASIL PİŞİRİLİR?
Dondurucuda saklanan çiğ böreklerin pişirilmeden önce çözülmesi gerekmiyor. Özellikle hazır yufkayla yapılan börekler, dondurucudan çıkarıldıktan sonra doğrudan önceden ısıtılmış fırına yerleştirilebiliyor. Bunun için fırın 180-200 dereceye ayarlanıyor. Börekler yağlı kağıt serili tepsiye aralıklı şekilde diziliyor. Üzerlerine yumurta sarısı sürüldükten sonra isteğe bağlı olarak susam veya çörek otu serpiliyor.
Hazırlanan börekler, fırının orta rafında yaklaşık 25-35 dakika pişiriliyor. Böreklerin büyüklüğüne, iç harcına ve fırının özelliklerine göre pişirme süresi değişebiliyor. Bu nedenle üzerleri kızarana ve iç harçları tamamen pişene kadar kontrollü şekilde fırında tutulmaları gerekiyor. Böreklerin önceden çözdürülmesi, bazı tariflerde yufkaların yumuşamasına ve şekillerinin bozulmasına yol açabiliyor.
PİŞMİŞ BÖREKLERİ DE SAKLAYABİLİRSİNİZ
Kışlık hazırlık yapmak isteyenler, yalnızca çiğ börekleri değil, önceden pişirdikleri börekleri de dondurucuda saklayabiliyor. Bunun için fırından çıkarılan böreklerin soğuması bekleniyor. Ancak pişmiş böreklerin oda sıcaklığında iki saatten fazla bekletilmemesi gerekiyor.
Soğuyan börekler, tek seferde tüketilebilecek porsiyonlara ayrılarak dondurucu poşetlerine veya kapaklı saklama kaplarına yerleştiriliyor. Paketlerin üzerine hazırlama tarihi yazılarak dondurucuya kaldırılıyor. Tüketileceği zaman buzdolabında çözdürülen börekler, fırında veya tavada yeniden ısıtılabiliyor. Fırında ısıtma işlemi, böreklerin dış yüzeyinin yeniden çıtır hale gelmesine yardımcı olabiliyor.
DONDURUCUDA KAÇ AY SAKLANABİLİR?
Kışlık böreklerin saklama süresi, kullanılan iç harca, hazırlanma koşullarına ve dondurucunun sıcaklığına göre değişiyor.
Sürekli -18 derecede muhafaza edilen böreklerin lezzetini ve dokusunu koruması için genellikle 2-3 ay içerisinde tüketilmesi tercih ediliyor. Bu süre, böreğin mutlaka bozulacağı anlamına gelmiyor; dondurucuda saklama süresi uzadıkça lezzet ve dokusunda değişiklikler meydana gelebiliyor.
Özellikle kıymalı böreklerde kullanılan iç harcın taze olması, hazırlık sırasında uygun koşullarda muhafaza edilmesi ve tüketilmeden önce tamamen pişirilmesi önem taşıyor.
Dondurucudan çıkarılan böreklerin uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi ve çözdürülen ürünlerin tekrar dondurulmasından kaçınılması da dikkat edilmesi gereken noktalar arasında bulunuyor.
Kışlık börek hazırlarken ön dondurma, uygun paketleme ve doğru saklama sıcaklığına dikkat edilmesi, hem böreklerin birbirine yapışmasını önlüyor hem de ihtiyaç duyulduğunda pratik şekilde pişirilmelerini sağlıyor.
