Türkiye’de internet üzerinden yürütülen ekonomik faaliyetlerin vergi açısından takibinde yeni bir dönem başlıyor. Yapılan düzenlemeyle yalnızca klasik e-ticaret sitelerinde gerçekleştirilen satışlar değil, internet üzerinden yapılan kiralama, ilan ve reklam faaliyetleri de daha kapsamlı bir bildirim sisteminin içine alınabilecek. Elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları, aracı platformlar ve sosyal ağ sağlayıcılarından kullanıcıların kimlik, vergi ve işlem bilgileri talep edilebilecek. İlan platformlarının ise taşınır ve taşınmaz satışları ile kiralama ve mal veya hizmet ilanlarına ilişkin belirlenen bilgileri elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına aktarması öngörülüyor. Böylece internet üzerinden düzenli gelir elde eden kişi ve işletmelerin faaliyetlerinin vergi kayıtlarıyla karşılaştırılması ve kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin daha kolay tespit edilmesi hedefleniyor.
İNTERNETTEN SATIŞ YAPANLAR
Yeni düzenlemeyle vergi takibinin kapsamı internet üzerinden yapılan klasik ürün satışlarının ötesine taşınıyor. İnternet ortamında gerçekleştirilen alım-satım işlemlerinin yanı sıra kiralama, ilan ve reklam faaliyetleri de belirli şartlarda bildirim kapsamına alınabilecek. Kullanıcıları satıcılarla veya hizmet sağlayıcılarla buluşturan dijital platformlardan işlem bilgileri talep edilebilecek. Böylece internet üzerinden ticari faaliyet yürüten kişilerin işlemlerinin daha yakından takip edilmesinin önü açılacak. Düzenlemenin temel amacı ise dijital ortamda gerçekleşen ekonomik faaliyetlerin vergi sistemi içerisinde daha görünür hale getirilmesi olarak öne çıkıyor.
SOSYAL MEDYADAN PARA KAZANANLAR
Yeni sistem yalnızca e-ticaret sitelerini kullanan satıcıları ilgilendirmiyor. Sosyal medya üzerinden ürün veya hizmet satışı yapan, reklam geliri elde eden ya da başka ekonomik faaliyetler yürüten kullanıcıların işlemleri de düzenleme kapsamında takip edilebilecek. Elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarının yanı sıra erişim, içerik, yer ve sosyal ağ sağlayıcılarından da faaliyetleriyle ilgili bilgi bildirmeleri istenebilecek. Bu bilgiler sayesinde sosyal medya üzerinden yürütülen ekonomik faaliyetlerin daha ayrıntılı şekilde incelenebilmesi mümkün olacak. Özellikle düzenli biçimde gelir elde eden kullanıcıların dijital faaliyetleri ile vergi kayıtları arasındaki uyum daha yakından değerlendirilebilecek.
İLAN SİTELERİ HER AY BİLDİRİM YAPABİLECEK
Düzenlemenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ilan platformlarına yönelik yeni bildirim yükümlülüğü oldu. Taşınır veya taşınmaz satışına ve kiralanmasına aracılık eden platformların gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin belirlenen bilgileri elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına göndermesi öngörülüyor. Bu bildirimlerin aylık olarak yapılabilmesinin önü açılırken, ilanların ekonomik faaliyetlerle bağlantısının daha kolay takip edilmesi hedefleniyor. Ev, araç ve diğer varlıkların internet üzerinden satış veya kiralama ilanlarının da sistem üzerinden izlenebilmesi mümkün hale gelecek. Böylece yüksek hacimli veya düzenli ilan faaliyetlerinin vergi kayıtlarıyla karşılaştırılması kolaylaşacak.
KİMLİK VE VERGİ BİLGİLERİ
Platformlardan istenebilecek bilgiler yalnızca satış veya işlem tutarlarıyla sınırlı olmayacak. Gerçek kişilerin adı ve soyadı ile şirketlerin ticari unvanları gibi kimlik bilgileri de bildirim kapsamında yer alabilecek. Bunun yanında T.C. kimlik numarası, yabancı kimlik numarası veya vergi kimlik numarası gibi bilgiler de sisteme aktarılabilecek. İşlem hacmi, alış ve satış miktarları ile mükellef grubuna ilişkin bilgilerin de belirlenen şartlar doğrultusunda talep edilmesi mümkün olacak. Böylece vergi idaresinin dijital platformlarda gerçekleşen işlemleri ilgili kişi veya işletmelerle eşleştirmesi daha kolay hale gelecek.
EV VE ARAÇ İLANLARI
İnternet üzerinden verilen ev ve araç ilanları da yeni sistemin dikkat çeken alanları arasında bulunuyor. Kullanıcılar adına yayımlanan satış ve kiralama ilanlarına ilişkin belirlenen detayların Gelir İdaresi Başkanlığına aktarılabilmesi planlanıyor. Özellikle aynı kişi tarafından düzenli şekilde çok sayıda ilan verilmesi veya yüksek hacimli işlem gerçekleştirilmesi halinde bu faaliyetlerin vergi kayıtlarıyla karşılaştırılması mümkün olacak. Böylece internet üzerinden gerçekleştirilen ticari nitelikteki faaliyetlerin mevcut mükellefiyet durumuyla uyumlu olup olmadığı daha kolay incelenebilecek. Sistem, dijital platformlarda gerçekleşen ekonomik hareketlerin kayıt altına alınmasını ve gerektiğinde vergi denetimlerinde kullanılmasını amaçlıyor.
DETAYLARINI BAKANLIK BELİRLEYECEK
Platformların hangi bilgileri, hangi formatta ve hangi tarihlerde bildireceğine ilişkin ayrıntıları Hazine ve Maliye Bakanlığı belirleyebilecek. Bildirim yükümlülüklerinin işletmelerin faaliyet alanı, işlem hacmi, alış-satış miktarı ve mükellef grubuna göre farklılaştırılması mümkün olacak. Böylece her platform veya işletme için aynı kapsamda bir bildirim sistemi uygulanması yerine faaliyet özelliklerine göre farklı kurallar getirilebilecek. Bilgilerin elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına iletilmesiyle dijital işlemlerin merkezi bir sistem üzerinden takip edilmesi hedefleniyor. Yeni uygulamanın özellikle internet üzerinden düzenli ekonomik faaliyet yürüten kişi ve şirketler açısından yakından takip edilmesi gerekiyor.
KAYIT DIŞI DİJİTAL GELİRLERİN TESPİTİ
Düzenlemenin arkasındaki temel hedeflerden biri internet ekonomisindeki kayıt dışı faaliyetlerin tespit edilmesini kolaylaştırmak. Platformlardan alınacak bilgilerin mevcut vergi kayıtlarıyla karşılaştırılması sayesinde düzenli gelir elde eden ancak faaliyetlerini vergi sistemi dışında sürdüren kişilerin belirlenmesi mümkün olabilecek. Satış, kiralama, ilan ve reklam faaliyetlerinin aynı sistem içerisinde daha görünür hale gelmesiyle dijital ekonominin vergi takibinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Özellikle sosyal medya ve ilan platformları üzerinden sürekli gelir elde eden kullanıcıların işlemleri açısından yeni dönem daha önemli hale geliyor. Bu nedenle internetten satış veya başka bir ekonomik faaliyet yürütenlerin yeni bildirim ve vergi uygulamalarını yakından takip etmesi önem taşıyor.
