Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, diyabet taramalarında yaş sınırına ilişkin önemli bilgiler verdi. Amerikan Diyabet Derneğinin 2026 yılı önerilerine göre, başka risk faktörü bulunmasa bile erişkinlerde taramaya 35 yaşında başlanması gerektiğini belirten Akçura, erken tanı, doğru tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının hastalığın kontrolünde etkili olduğunu söyledi.
UZUN SÜRE BELİRTİ VERMEDEN İLERLEYEBİLİYOR
Diyabet, pankreasın yeterli miktarda insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili şekilde kullanamaması sonucunda kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkıyor. Hastalığın sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, kilo kaybı ve bulanık görme gibi belirtilerle kendini gösterebildiğini belirten Uzman Dr. Can Akçura, diyabetin bazı kişilerde uzun süre fark edilmeden ilerleyebildiğini ifade etti. Kişinin kendisini iyi hissetmesinin kan şekerinin normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Akçura, tanı ve tarama süreçleri hakkında "Belirtileri bulunan kişilerin bir sağlık kuruluşuna başvurması; risk altındaki bireylerin ise herhangi bir yakınmaları olmasa da değerlendirilmesi önemlidir. Tanıda açlık kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda şeker yükleme testi gibi yöntemlerden yararlanılır. Hangi testin uygulanacağına hekim karar verir" dedi.
35 YAŞINDAN İTİBAREN DÜZENLİ TARAMA ÖNERİSİ
Diyabet açısından bazı kişilerin daha yüksek risk taşıdığına dikkat çeken Dr. Can Akçura, birinci derece yakınlarında diyabet bulunanların, fazla kilolu bireylerin, hareketsiz yaşam sürenlerin ve yüksek tansiyonu olanların risk grubunda yer aldığını belirtti. Gebelik döneminde diyabet geçirmiş olmanın da ilerleyen yıllarda hastalık riskini artırdığını kaydeden Akçura, Amerikan Diyabet Derneğinin 2026 yılı önerilerine ilişkin bilgi verdi. Bu önerilere göre başka risk faktörü bulunmayan erişkinlerde diyabet taramasına 35 yaşında başlanması gerekiyor. Fazla kilolu veya obezitesi bulunan ve ek risk faktörleri taşıyan kişilerde ise taramanın daha erken yaşlarda yapılması öneriliyor.
HAFTADA 150 DAKİKA HAREKET
Tip 2 diyabetin önlenmesinde yaşam alışkanlıklarının önemli rol oynadığını belirten Akçura, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve uygun vücut ağırlığının korunması gerektiğini söyledi. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasını öneren Akçura, dengeli beslenmenin ve tütün ürünlerinden uzak durmanın da diyabet riskini azaltmaya yönelik önemli adımlar olduğunu ifade etti.
SADECE KAN ŞEKERİ ÖLÇÜMÜ YETERLİ DEĞİL
Diyabet yönetiminin yalnızca kan şekeri değerlerinin kontrol edilmesinden ibaret olmadığını belirten Uzman Dr. Can Akçura, hastaların farklı sağlık alanlarında da düzenli değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının takip edilmesinin yanı sıra kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin izlenmesinin de tedavi sürecinin önemli parçaları olduğunu belirten Akçura, "Göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının değerlendirilmesi; kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin izlenmesi de bakımın önemli parçalarıdır. Düzenli takip ve zamanında tedavi, diyabete bağlı sağlık sorunlarının önlenmesine veya ilerlemesinin yavaşlatılmasına yardımcı olur" ifadelerini kullandı.
