Erzurum'un Yakutiye ilçesinde yaklaşık 120 yıllık geçmişe sahip bir kıraathane, yıllardır sürdürülen gelenekleriyle ziyaretçilerini ağırlıyor. Üç kuşaktır yaşatılan kültürün devam ettirildiği mekanda, 1971 yılından bu yana çaylar soğuk suyla demleniyor.

Çayların hazırlanmasında kendilerine özgü bir yöntem kullanan işletme, geleneksel kıtlama şekeri ikramıyla da öne çıkıyor. Şekerler, müşterilere sunulmadan önce satırla kırılıyor.

Tamamen sigarasız olan kıraathanede kütüphane bulunurken, 40 yılı aşkın süredir devam eden satranç geleneği de yaşatılıyor. Emeklilerden üniversite hocalarına, öğrencilerden farklı yaş gruplarına kadar pek çok kişi burada bir araya geliyor.

Ziyaretçilerin talep etmesi halinde sobada közlenmiş patates de servis ediliyor. İşletmede ödemeler ise yalnızca nakit olarak kabul ediliyor.

TÜRKİYE'DE SOĞUK SUYLA ÇAY DEMLENEN TEK KIRAATHANE

Kıraathane işletmecisi Öner Temelli, çayın hazırlanışında kullanılan yöntemin kendilerine özgü olduğunu belirterek kaliteli çay elde etmek için demleme sürecinin her aşamasına dikkat ettiklerini anlattı.

Çayın önce soğuk suyla hazırlandığını, ardından belirli sürelerde dinlendirildiğini ifade eden Temelli: "Türkiye'de soğuk suyla çay demlenen tek kıraathane burası. Nasıl demlenir? Demliğe soğuk suyu doldurup, üzerine çay otunu atıp ateşin üzerine bırakacağız. Ateşin üzerinde 15-20 dakika durur. Tam kaynamadan alıp kaynayan suyun üzerine bırakıyoruz. Orada yarım saat demlenecek. Bir demlikte 30-35 bardak su aldığı için buna dört bardak çay otu atıyoruz. 5 bardak çay atarsak ağır olur, üç bardak çay otu atarsak da su fazla gelir. Çayın rengini vermez. Demliği ateşin üzerine bıraktıktan sonra bekleme süresi 15-20 dakika arası olur. Yarım saat demlendikten sonra şu çayın ilk 10 dakikasında çayın tozu dökülür. 20 dakikada çayın rengini verir. Yarım saatte de damak tadını verir. Eğer rengini aldanır, 15 dakika daha içersen, bu çayın lezzetini bulamazsın. Burada mühim olan, çayı kaliteli yapmak. Bu kaliteli neyle olur? Suyu soğuk suyundan demlediğimiz için çayda ayrı bir lezzet var. Çayı mayıs ayında toplanan ilk mahsulden bir sene evvel getirip müsait bir yerde 7-8 ay dinlendiririz. Eski çay bittikten sonra önümüzdeki senenin çayını başlarız kullanmaya" dedi.

ÇAYIN DEMLENMESİNDEN ÖNCE DUA EDİLİYOR

Kıraathanenin müdavimlerinden Erçin Özay da burada hazırlanan çayın Erzurum'daki kahvehaneler arasında en iyilerinden biri olduğunu söyledi.

Soğuk suyla demleme yönteminin 1971 yılından bu yana sürdürüldüğünü belirten Özay, sabah saatlerinde işletmeye gelenlerin çay hazırlanmadan önce abdest aldığını ve dua ettiğini aktardı.

Mekanın yalnızca çay içilen bir yer olmadığını dile getiren Özay, kütüphane ve sohbet ortamının yanı sıra sigara yasağının da kıraathanenin özellikleri arasında bulunduğunu ifade etti.

Özay: "Buranın çayı Erzurum'un kahvelerin içerisinde en iyisi. Sebebini sorarsanız bu çayı soğuk suyla demlerler. Soğuk suyun üstüne çayı koyarlar, öyle demlerler. Bununla da yetmiyor. Sabah erken gelir, abdesti, bunun duası var. 1971 yılından beri bu soğuk suyla çay demleme işlemini burada yaparlar. Sabah gelirler, abdestini alırlar, çay demlemeden önce duasını yaparlar, soğuk suyla demlerler. Aroma olarak Erzurum'un en iyi çayı diyebiliriz. Bu kahvenin bir özelliği; burası bir kıraathane, kütüphane ve kanunlara, yasalara uygun bir biçimde sigara içilmesi kesinlikle yasaktır. Burada sigara içilmez. Belirli emekliler, üniversiteden hocalar, öğrenciler gelir, kahvede, çayını içerler. Şöyle bir gelenek de var; buraya mesela öğrenciler geldiği zaman buranın emeklileri, buranın büyükleri çaktırmadan o öğrencilerin çay paralarını verirler. Onun için burayı bir yani çay ocağı bir şey olarak düşünmeyin, kahve olarak düşünmeyin. Burada gelenekler, görenekler yürütülüyor" diye konuştu.

ÖĞRENCİLERİN ÇAY PARASINI EMEKLİ MÜDAVİMLER ÖDÜYOR

Kıraathanede dikkat çeken geleneklerden biri de öğrencilerle emekliler arasında kurulan dayanışma. İşletmeye gelen öğrencilerin çay ücretleri, zaman zaman emekli müdavimler ve kıraathanenin büyükleri tarafından gizlice karşılanıyor.

Üniversite hocalarının, emeklilerin ve öğrencilerin aynı ortamda buluştuğu kıraathanede bu uygulama uzun süredir devam ediyor.

Müdavimlerden Erçin Özay, bu dayanışmanın mekanın kültürünün bir parçası olduğunu belirterek burada yalnızca çay içme alışkanlığının değil, gelenek ve göreneklerin de sürdürüldüğünü vurguladı.

SİGARASIZ ORTAMDA KÜTÜPHANE VE SATRANÇ GELENEĞİ

Yaklaşık 120 yıllık kıraathane, soğuk suyla çay demleme yönteminin yanı sıra farklı özellikleriyle de ziyaretçilerini ağırlıyor. İşletmede sigara içilmesine kesinlikle izin verilmiyor.

Kütüphanesi bulunan mekanda 40 yılı aşkın süredir satranç oynanıyor. Farklı yaş ve meslek gruplarından vatandaşlar, çay içmek, satranç oynamak ve sohbet etmek için kıraathaneyi tercih ediyor.

Geleneksel kıtlama şekeriyle servis edilen çayın yanında, isteyen müşterilere sobada közlenmiş patates de sunuluyor. İşletmede nakit ödeme dışında herhangi bir ödeme yöntemi kabul edilmiyor.

Tuğba Özay zeytinyağı fiyatlarına isyan etti! "Küçük bir parfüme 40-50 bin lira veriyorsunuz"
Tuğba Özay zeytinyağı fiyatlarına isyan etti! "Küçük bir parfüme 40-50 bin lira veriyorsunuz"
İçeriği Görüntüle

Erzurum'un Yakutiye ilçesindeki kıraathane, 1971'den bu yana devam eden soğuk suyla çay demleme yöntemi ve kuşaklar boyunca aktarılan alışkanlıklarıyla faaliyetlerini sürdürüyor.

Kaynak: İHA